تاریخ درج خبر : 1392/08/08
کد خبر : ۱۲۰۵۱۳
+ تغییر اندازه نوشته -

همچنان در بر همان پاشنه سابق می‌چرخد؟

سایت استان: علی محقق

جامعه مطبوعاتی کشور یک دوشنبه‌ی توقیف دیگر را هم تجربه کرد. این بار هیات نظارت با ذره بین سخت‌گیر خود یقه «بهار» را گرفت تا این روزنامه در دوران جدید انتشارش به یک سال نرسیده متوقف شود. اگرچه روزنامه نگاری در ایران با واژه « توقیف» آشناست و تعطیلی ناگهانی تحریریه‌ها و عمر کوتاه روزنامه‌ها دیگر چیز غریبی در کشور محسوب نمی‌شود اما نکاتی چند توقیف تازه را خاص و متفاوت از برخوردهای پیشین با مطبوعات می‌کند.

1- پیش از هر چیز باید گفت واقعیت این است که دیدگاه نگارنده‌ی مقاله جنجالی روزنامه بهار در زمینه مفهوم ولایت و امامت در تشیع با روایت رسمی تشیع زاویه زیادی دارد و در همه چند دهه اخیر این دیدگاه و روایت‌های علی اصغر غروی در خصوص تاریخ اسلام در تقابل کامل با دیدگاه غالب جهان تشیع قرار داشته و همواره نقد شده و حتی از سوی محققان شیعه اتهاماتی بر این دیدگاه وارد بوده است. به طور طبیعی برای هر کسی که مقاله مذکور را در روز انتشار مطالعه کرده باشد و یا حتی بدون قرائت مطلب، نویسنده را می شناخت و تیتر و عنوان آن را می‌دید، قابل پیش‌بینی بود که این مطلب حساسیت برانگیز خواهد شد و قطعا انتشار آن نمی‌توانست بدون واکنش‌ باشد. به طور طبیعی اقدام به نشر چنین مطلبی در روزنامه سراسری کشور و نه یک نشریه تخصصی یک اشتباه حرفه‌ای و در واقع «گافی بزرگ» و غیر قابل دفاع بود. اما همه شواهد موجود از سهوی بودن این گاف و مغرضانه و هدفمند نبودن آن حکایت دارد. شناختی که از مدیران و مجموعه تحریریه این روزنامه در اختیار است، دستپاچگی سریع مسئولان روزنامه پس از اطلاع دیرهنگام از مضمون مطلب، برائت جستن از نوشته و نویسنده و انتشارعجولانه مقالاتی در نقد دیدگاه مطرح شده و توقف خودخواسته انتشار روزنامه همه به وضوح مشخص می‌کرد که گاف تحریریه و مسئولان روزنامه کاملا سهوی و البته غیرحرفه ای بوده است.
2- توقیف روزنامه بهار اولین برخورد با مطبوعات در دوره دولت یازدهم لقب گرفته است. از قضا این توقیف در موعد 100روزه استقرار تفکر اعتدالی در پاستور و در دوران ارزیابی وضعیت کشور و به عبارت بهتر در دوره ماه عسل دولت روحانی اتفاق افتاده است. تصمیم برای توقف فعالیت این روزنامه هم نه از سوی دادستانی و قوه قضائیه بلکه توسط هیات نظارت بر مطبوعات مستقر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت گرفته و تصمیم نهایی را همزمان با نماینده دادستانی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در اختیار رسانه‌ها قرار داد و یادآوری کرد که «این روزنامه‌ در یک سال گذشته، چند مورد تخلف و تذکرات کتبی داشته اما این روزنامه توجهی نکرده است. بنابراین مجموع نظرات اعضای هیأت نظارت بر مطبوعات، به توقیف این روزنامه انجامید.» نوع بیان آقای وزیر شباهت زیادی به اظهارات وزرای پیشین ارشاد و فرهنگ اسلامی در دولت‌های نهم و دهم در مواقع توقیف یک نشریه دارد. انگار برخلاف خوش بینی‌های اولیه ناشی از تغییر دولت و رای حداکثری مردم به رویکرد اعتدال و اصلاحات حداقل درعرصه اطلاع رسانی و مطبوعات چیزی عوض نشده است و چنین اتفاقی در چنین مقطعی (سه ماهگی دولت) نشان می‌دهد که شاید قرار است در طول چهارسال آینده در همچنان برهمان پاشنه هشت سال گذشته بچرخد.
3- بهاری‌ها خودشان بلافاصله به اشتباه خود اعتراف و خود را بابت آن جریمه و موقتا تحریریه را تعطیل کردند تا شاید تصمیم گیران امر به مغرضانه نبودن خطای صورت گرفته علم پیدا کنند و تخفیف دهند، بلکه جماعت چند صد نفری شاغلان یک جریده فرهنگی دیگر از کار بیکار نشوند. اما روزنامه نگاری در ایران چیزی شبیه سربازی و خدمت در ارتش است؛ تنبیه برای همه است وتشویق برای یک نفر. تنبیه اما برخلاف جاهای دیگر در عالم روزنامه نگاری مراتب و درجاتی ندارد. اینجا نه مثل ارتش و سربازی از اضافه خدمت خبری است و نه مثل فوتبال از کارت زرد. اینجا تنبیه تقریبا همیشه برابر است با توقیف و تعطیلی و بیکاری و کیفر میانه و حد وسطی وجود ندارد. همچنان اولین «اشتباه بزرگ» در فعالیت یک روزنامه آخرین اشتباه است. فرقی هم نمی‌کند خاتمی رئیس جمهور باشد، یا احمدی نژاد یا روحانی، در هر صورت روزنامه نگار یا تشویق می‌شود یا توقیف.
4- در نگاهی دیگر شاید چنین برخوردی در چنین مقطعی معنای دیگری بدهد و بر اساس تصمیمی خارج از اراده دولت روزنامه بهار صرفا همان گربه‌ای باشد که معمولا دم حجله می‌کشند. حتی اگر قبول کنیم که نمایندگان دولت در هیات نظارت نقش فعال و فاعلانه ای در این توقیف نداشته اند، باید بپذیریم که متولیان حوزه اطلاع رسانی و ارتباطات در دولت در این مساله خاص منفعل و دست بسته عمل کرده‌اند. که اگر قرار است چنین باشد، فعالان مطبوعاتی و فرهنگی باید فارغ از تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی صورت گرفته، در خوش بینی‌های اخیر بازنگری کرده و با تحلیلی دقیق از واقعیت‌های وضع موجود گام‌های آتی خود در عرصه اطلاع رسانی را محتاطانه تر بردارند و جلوی هزینه‌‌های احتمالی را بگیرند.
5- طی ده ماهی که از انتشار روزنامه توقیف شده بهار گذشته است، هم نزد افکار عمومی و هم در میان فعالان رسانه ای مشهور این بود که پیش و پس از انتخابات ریاست جمهوری رابطه‌ای دو طرفه بین محمدرضا عارف و روزنامه بهار وجود دارد. گروهی عارف را صاحب اصلی بهار می‌دانستند و گروهی دیگر او را پدر معنوی این روزنامه تلقی می‌کردند. هر چه که بود یا نبود در دو روز گذشته آقای عارف پشت این روزنامه که زمانی تمام قد حامی وی بود و اکنون زمین خورده است را خالی کرد و به کرات در گفت وگو با خبرگزاری‌ها و یا با صدور بیانیه ضمن محکوم کردن مقاله منتشره هرگونه انتساب خود به این روزنامه را تکذیب کرد. این رفتار آقای عارف به عنوان یک فعال سیاسی و کسی که درخود قابلیت رهبری یک جریان سیاسی را می‌بیند، فارغ از هر چیز به لحاظ حرفه ای یک اشتباه تاکتیکی و سوال برانگیز است که به تنهایی می‌تواند همه سرمایه اجتماعی که وی طی شش ماه گذشته کسب کرد را به خطر اندازد.

*سرمقاله ابتکار – سه شنبه 7 آبان 92

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • احمد می‌گه:

    کاش آقای محقق همیشه به راحتی از تمام اشتباهات افراد به همین راحتی می گذشت …

  • همه چیز را سهوی می بینید می‌گه:

    سلام
    در کل ما باید اجازه بدهیم که هر کسی، هر حرفی، در هر زمینه ای بزند، توهین کند، همه چیز را زیر سوال ببرد، به افکار عمومی جهت نادرست بدهد، بعد هم بگوید ببخشید اشتباه کردم و سهوی بوده و هیچ عمدی در کار نیست.
    یه عده هم مثل آقای محقق هم باید باشند که قضیه را ماست مالی کنند و روی کارشون رو بپوشونند تا کسی فکر نکنه اتفاق خاصی افتاده.
    به راحتی از مقاله آقای محقق می توان فهمید که توی مملکت ما چه افرادی میخوان به دولت اعتدال جهت نادرست بدهند و عامل عقب افتادگی رو فقط افراطی بودن معرفی کنند(البته افراط صد درصد عامل عقب افتادگیست) ولی این را نمی دانند که عامل دیگر عقب افتادگی تفریط است(چیزی که این افراد به آن مبتلا هستند).
    جز اعتدال راهی برای پیشرفت در هر زمینه ای نیست.
    با شما هستم ای افراطی ها و ای تفریطی ها.

200x208
200x208