تاریخ درج خبر : 1392/01/20
کد خبر : ۱۲۵۴۳
+ تغییر اندازه نوشته -

فلسفه رسانه

مفهوم فلسفه رسانه را بیشتر می توان در میان فیلسوفان متاخر مانند دریدا ،رورتی، گاردنر، پرکینز، فرانک هارتمن و مایک زاند بوته سراغ گرفت. اینان اغلب به موضوعاتی نظیر مفاهیم کلی فلسفه علم ، فلسفه تکنولوژی ،معنا شناسی، نشانه شناسی ، زیبایی شناسی ، فلسفه زبان ، فلسفه ذهن و فلسفه تحلیلی می پردازند.( حسینی،1388، 28)

مباحث مربوط به فلسفه رسانه البته هنوز به طور دقیق مرز بندی نشده اند و چه بسا مباحثی در این دایره قرار دارند که بیشتر مرتبط به حوزه های دیگر علوم باشند با این حال به نظر می رسد هر آن چه که به بررسی ذات رسانه می پردازد و در آن نگاهی به زیبایی شناسی ، فلسفه ی هنر ، جایگاه کلام و تصویر در رسانه دارد را می توان به طور کلی مرتبط با حیطه ی بحث های فلسفه ی رسانه خواند.

مطابق پاره ای دیدگاه ها فلسفه ی رسانه را نمی توان فلسفه مطلق آن چنان که در فلسفه ی اسلامی از مطلق مراد شده است دانست وآنرا باید از جنس فلسفه های مضاف خواند ، حال هم می توان مضاف به علم – علم رسانه شناسی و ارتباطات باشد وهم مضاف به امور.(همان،33)
در بیان فلسفه غرب ، فلسفه مضاف قسیم فلسفه ی مطلق نیست پس اگر می گوییم فلسفه رسانه ، فلسفه مضاف است عنایت داریم به تعابیر فلاسفه ی ایرانی – اسلامی که هر بحثی در دایره وجود شناسی – هستی شناسی را مطلق می انگارد و غیر آن را مضاف .(همان ،34)
بر اساس نگره غربی ، فلسفه ی رسانه دانشی است که در اثر آمیزش حوزه هایی خاص به وجود آمده و از روش های رایج فلسفی بهره مند شده است و به هیچ موضوع یا مسائل خاصی متعهد نیست. در تقسیم بندی ای دیگر ، گر چه تمایل فلسفه ی رسانه به فلسفه قاره ای – اروپایی بیشتر است ولی نویسنده مدعی است آن چنان در دنیای مدرن ، تعریف هر یک از این تقسیم بندی ها دستخوش تغییر ومناقشه است که می توان گفت فلسفه ی رسانه می تواند جز هر دو باشد. چرا که از نظر جغرافیایی بحث فلسفه ی رسانه در آکادمی های آمریکا نضج گرفته است، پس می تواند متعلق به فلسفه ی تحلیلی باشد ( اگر جغرافیا را یکی از ملاک های تقسیم بندی فلسفه ی تحلیلی وقاره ای – اروپایی بدانیم ) ولی با توجه به برخی شاخصه ها جز فلسفه ی قاره ای نیز هست. این شاخصه ها عبارتند از وجود مبنای معرفت شناسی متافیزیکی ودرهم تنیدگی فلسفه ها با زمینه های تاریخی ، اجتماعی ، جامعه شناسی ؛ این در حالی است که تاکید فلسفه ی رسانه بر عقلانیت ، شباهت آن را با فلسفه ی تحلیلی بیش از پیش می کند.(همان، 67)
فلسفه ی رسانه در یک تقسیم بندی کلی دیگر به دو بخش فلسفه نظری و فلسفه عملی تقسیم می شود. رسانه ها به طور عام به سه دسته رسانه های ادراک حسی (زمان ومکان )، رسانه های نشانه شناختی( تصویر، زبان ، خط وموسیقی ) و رسانه های فنی انتقالی (رسانه های مکتوب ، رادیو ، تلویزیون و اینترنت ( تقسیم می شوند.(همان،68)
در فلسفه نظری رسانه ، معرفت شناسی رسانه ها و امکان دستیابی به شرایطی که بر اساس آن اصل تعمیم معنا مورد توجه قرا گیرد، از اهمیت زیادی برخوردار است، و این در حالی است که در فلسفه عملی رسانه ، ضمن بهره گیری از منابع متا فلسفی و متا فیزیکی مسئله تعامل سازنده در طراحی روش های بشری برای انتقال و تبدیل واقعیت و نه معرفت ، واقعیت مورد تامل قرار می گیرد. به همین دلیل ، واقع گرایی رسانه ای و همچنین ضد واقع گرایی رسانه ای که هر دو در دسته نظریات باز نما گرایی قرار می گیرد.
منظور از بازنمایی تولید معنا در چارچوب های مفهومی و گفتمانی است ، به این معنی که معنا ازطریق نشانه ها به ویژه زبان تولید می شود.
به طور کلی در حوزه فلسفه رسانه ای سه رویکرد کلی و اساسی وجود دارد :
الف- رویکرد ابزار گرایانه  طبق این رویکرد رسانه فقط یک وسیله است برای انتقال پیام یا معنا. در این رویکرد به جای توجه وتمرکز بر معانی نمادهای بکار گرفته شده در رسانه بر چگونگی کاربرد آن تاکید دارد. پراگماتیست ها یا عملگرایان در این حوزه قرار دارند.
ب- رویکرد ذات گرایانه: این رویکرد بر تاثیر ماهیت رسانه بر معنا تاکید دارد. مطابق این نظر ، این رسانه ها هستند که معنا سازند و افرادی که از آن ها استفاده می کنند با معانی رسانه ساخته مواجه می شوند.این رویکرد مبتنی بر جبرگرایی مطلق تکنولوژی است و دست بشری را کوتاه از اثر بخشی می داند.
ج- رویکرد متعامل : این رویکردی است که به تاثیر ماهیت و ذات نوع سابقه بر معنا وپیام تاکید دارد اما بر این باور است که می توان با شناخت حقیقت هر رسانه از آن در جهت درست تولید معنا وانتقال پیام استفاده کرد. علاقمندان به مکتب فلسفه متقاطع که هم فلسفه نظری را مورد توجه قرار می دهند وهم فلسفه عملی و پراگمانیسم را نیز موثر می دانند غالباً در این حوزه اندیشه ای قرار می گیرد.

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

200x208
200x208