تاریخ درج خبر : 1392/02/02
کد خبر : ۱۵۱۰۲
+ تغییر اندازه نوشته -

شوراهایی برای شهروندان یا شهرداران؟

از روزگذشته با شروع ثبت نام کاندیداها گام اول برای انتخابات چهارمین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا کلید خورد. اگرچه زمان رسمی کاندیدا شدن برای این انتخابات تازه آغاز شده اما این رقابت داغ محلی و درون شهری در بسیاری از شهرها و روستاهای کشور از ماهها و بلکه سال‌ها پیشتر کلید خورده است.
در نگاه اول به نظر می‌رسد که همزمانی این انتخابات با انتخابات حساس ریاست جمهوری یازدهم، شوراهای شهر و روستا را تحت شعاع قرار داده و از اهمیت آن کاسته است. اما با نگاهی به آنچه که در زیر پوست شهرهای کوچ و بزرگ می‌گذرد و فارغ از فضای رسانه ای کنونی که وجه غالب آن به انتخاب جانشین احمدی نژاد اختصاص دارد، می‌توان هیاهوی نامرئی اما گسترده کاندیداهای شوراها – و نه مردم- را در شهرها و روستاها احساس کرد.
حساسیت این رقابت محلی در مواردی برای کاندیداها چنان بالاست که مدت هاست جمعیتی چند صدهزار نفری از شهرهای بزرگ و کوچک و روستاها با به کارگیری شیوه‌ها و شگردهای خاص، خود را برای رقابت سنگین پیش رو، جلب آرای همشهریان و راهیابی به کرسی شورا مهیا کرده اند.
ضیافت‌های رنگارنگ شام و ناهار، جلسات فشرده و متعدد با اقشار و اصناف، تهیه زیرزمینی اقلام تبلیغاتی متعدد و متنوع و وعده‌های بی شمار کاندیداها به شهروندان فقط بخشی از هیاهویی است که طیفی از نامزدها برای بدست آوردن کرسی شوراها در ماههای اخیر برپا کرده اند.
ضرورت فعالیت شوراهای اسلامی شهر و روستا به صراحت در قانون اساسی ذکر شده است. با این حال اجرایی شدن این بخش از قانون تا سال 1377 و دولت اول سید محمد خاتمی به تعویق افتاد. اولین دوره انتخابات سراسری شوراهای اسلامی کشور در 17 اسفند سال 1377 با استقبال گسترده مردم برگزار گردید و حدود 200 هزار نفر از منتخبین مردم به عنوان عضو شورای اسلامی شهر یا روستا برگزیده شدند و از 9 اردیبهشت 1378 فعالیت رسمی دوره اول شورا آغاز گردید.
در دوره اول انتخابات شوراها این رای دهندگان بودند که با ذوق و شوق ناشی از احساس مشارکت در اداره امور و سرنوشت خود پای صندوق‌ها رفتند و به آن انتخابات شور و حالی حداکثری بخشیدند. اما در دوره‌های بعد از این شوق عمومی خبری نبود و در مقابل رقابت داغ و پر هزینه برخی نامزدها به ویژه در شهرهای کوچک و بزرگ و تلاش برای ترغیب مردم و برنده بیرون آمدن از این رقابت تقریبا از دوره دوم شوراها آغاز شد و تاکنون ادامه داشته است. در روزهای اخیر هم مانند دوره دوم و سوم این کاندیداها هستند که برای ترغیب رای دهندگان برای آمدن پای صندوق‌ها و رای گرفتن خود را به آب و آتش می‌زنند. به عبارت بهتر تجربه سه دوره گذشته و حال و هوای انتخاباتی این روزها نشانگر این است که در نگاه رای دهنده و رای گیرنده، شوراهای شهر و روستا ماهیت متفاوتی یافته است و هر چه که اهمیت راه یافتن به شوراها برای نامزدها بیشتر شده رغبت و تمایل مردم برای مشارکت و سهیم بودن در این انتخاب کمتر شده است.
بی رغبتی تدریجی مردم برای مشارکت و افزایش انگیزه فردی برخی کاندیداها در انتخابات شوراها در حالی است که حداقل 9 اصل از اصول قانون اساسی صراحتا به موضوع شوراهای اسلامی و لزوم مشارکت مردم در اداره امور جامعه و کشور اختصاص دارد. بر اساس مستندات به جا مانده از مذاکرات مجلس خبرگان قانون اساسی مرحوم آیت الله طالقانی بیش از هرکس دیگری در جریان تدوین قانون اساسی بر لزوم تشکیل شوراهای شهر و روستا به عنوان مظهر دموکراسی و شرکت دادن مردم در امور کشور تاکید داشت.
بر اساس ماده یک «قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور» شوراهای اسلامی به منظور پیشبرد سریع برنامه‌های اجتماعی، اقتصادی، عمرانی، بهداشتی، فرهنگی، آموزشی، پرورشی و سایر امور رفاهی از طریق همکاری مردم و نظارت بر امور روستا، بخش، شهر و شهرک تشکیل می‌شود. همچنین براساس ماده71 این قانون 29وظیفه متنوع و مفصل تصمیم گیری، قانونگذاری و نظارتی برعهده شوراهای شهر گذاشته شده است. این مجموعه 29 بندی اگرچه بخشی قابل توجه از آن به چگونگی مدیریت و فعالیت شهرداری‌ها اختصاص دارد اما در واقع گستره عمل و فعالیتی که برای شوراها مشخص کرده نه شهرداری‌ها که همه امور مدیریت شهری و اجتماعی شهروندان به معنای واقعی کلمه است.
شاید بتوان راز میل نسبتا زیاد کاندیداها برای عضو شورای شهر شدن و میل رو به کاهش مردم برای مشارکت در این رقابتِ هر چهار سال یکبار را در همین خلاصه شدن ماموریت و نقش شوراهای شهر در امور شهرداری‌ها به جای امور شهری دانست. در حقیقت بر اساس قانون قرار بود شورای‌های شهر و روستا نقش پارلمان را در سطح یک شهر، شهرک و یا روستا بازی کنند و در خصوص مسائل متعدد یک شهر از ترافیک و ساخت و ساز و فضای سبزو گردشگری گرفته تا انواع مسائل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و رفاهی شهروندان و خانواده‌ها و… و… دخالت داشته و تصمیم گیری و نظارت داشته باشند. اما در طول سال‌های گذشته عملا این شوراها به خصوص در شهرهای کوچک و متوسط و حتی کلانشهرها به هیات مدیره‌هایی برای عزل و نصب شهرداران و تصمیم گیرندگانی در خصوص مسائل مرتبط با ساخت و سازها و قراردادهای کوچک و بزرگ شهرداری‌ها و مسائلی از این دست تقلیل یافتند و رسالت اجتماعی و فرهنگی اعضا زیر سایه دغدغه‌های اقتصادی مرتبط با فعالیت شهرداری‌ها و اختلاف نظرهایی از این جنس رنگ باخت.

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • نظر بایف می‌گه:

    ممنون از علی محقق بخاطر نوشتن این موضوع
    احساس میشه که دلسردی مردم کاملن درسته چون چیزی که شما تو بند آخرتون گفتین به عنوان وظایف شوراها دقیقن به عنوان شعار انتخاباتی ازش استفاده میشه تازه معتقدم این عزیزان؟.؟؟؟؟ (که از پرویی عزیزند) عرضه ی عزل شهردار منتخب خود را هم ندارند ( البته اگه خودشون انتخاب کنن وبهشون دیکته نشه) اینکه چرا اینا برا وارد شدن به شورا این همه مایه میزارن براشون جا افتاده که شورا نه پاسخ گویی میخواد و میشه با هزار ویک ترفند و شالاتان بازی میشه یک شبه …. شد و چرا دنبال گنج یاب بگردن.
    و اینکه …. عملن این بازی رو دوس داره وتقویت میکنه از مشارکت مردم به عنوان …. واز ناکارامدی شوراها به عنوان تضعیف …… استفاده میکنه ….

  • محسنیان می‌گه:

    سپاسگزارم از مطلب زیبا و کامل شما
    اما به نظر این حقیر آنچه که بیش از سایر عوامل مردم را نسبت به شوراهای شهر و شرکت در انتخابات این شورا بدبین نموده عدم اطلاع رسانی از کارهای انجام گرفته توسط این شوراهاست، در موارد بسیار مشاهده می شود که شورا نه تنها به عنوان نمایندگان مردم عمل نمی کند بلکه دقیقاً همگام و هم رأی با تصمیمات دولتمردان به عنوان جزئی از بدنه دولت و شاید بتوان گفت به عنوان نماینده دولت جهت تحمیل دستورات و قوانین دولتی به مردم ایفای نقش می نمایند.موید این مطالب، برگزار نکردن حتی یک جلسه پرسش و پاسخ و یا اطلاع رسانی از فعالیت های انجام شده توسط این بزرگواران، در طی دوران نمایندگی این عزیزان است. از سوی دیگر مداخله در امور شهرداری توسط همین عزیزان که اتفاقاً قریب به اتفاق آنان آگاهی های چندانی از مسائل حوزه شهرداری ندارند منجر به ایجاد مسائل عدیده ای در حوزه مدیریت شهری که در این مجال از ذکر آنها خودداری می کنم، نیز شده است، این حقیر امید بر آن دارم که مردم فهیم استان با درایت به خرج دادن و به دور از هرگونه دید طایفه ای اصلح ترین ها را انتخاب نمایند تا شاید گشایشی در امور مردم رخ دهد. البته اگر نگارنده مقاله، عنوان را به صورت شورایی برای مردم یا دولت (!!!) می نگاشت چه بسا بجاتر می بود!

200x208
200x208