تاریخ درج خبر : 1392/09/30
کد خبر : ۱۶۳۶۴۴
+ تغییر اندازه نوشته -

مردم منتظر ناگفته های حقیقی از دوران مقاومت و دفاع مقدس اند

سایت استان: سید علی اصغر تقوی*

عوامل تهدید زا در حوزه ادبیات دفاع مقدس

مطلب حاضر بدنبال نشر برخی از آثار در حوزه ادبیات دفاع مقدس در سال های پس از جنگ است که فاقد محتوای اصیل و منطبق بر واقعیت است که در برخی موارد نیز آراسته به اکاذیب بوده وتنها با نگاه ویژه ای بدنبال اهداف خاصی از پیش تعیین شده می باشد.نگارنده این متن با حفظ دغدغه دفاع از ارزش های اصیل انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس بر این باور است که توجه به صداقت و دوری از گزافه گویی وعدم اعتنای به مادیات برای رشد و بالندگی این حوزه لازم و ضروری است.

450

تردیدی نیست که دوران دفاع مقدس، به‌مثابه یکی از مولفه‌های احیای نهضت اسلامی در فرهنگ میهن اسلامی ما، دارای مقام رفیعی است. به جرات می‌توان گفت که حفاظت و صیانت از مولفه‌های فرهنگی این دوران-که بیش‌تر در قالب کتاب و نوشتار به طبع رسیده و به‌یادگار مانده است-می‌تواند اسباب تداوم نظام و سرافرازی و عزت روزافزون فرهنگ اسلامی را فراهم سازد، وگرنه رفته‌رفته گسست بین فرهنگ جامعه و نسل جدید، منجر به مهجوریت این دوران، عدم اعتنای به ارزش‌ها و دستاوردهای دفاع مقدس و کم‌رنگ‌شدن آثار مربوط به این دوران باشکوه، در لایه‌های مختلف جامعه می‌شود و ای‌بسا موجبات رونق فرهنگ بیگانه و تسلط آن بر شؤون مختلف فرهنگ جامعه را مهیا کند.

7695_orig
ادبیات دفاع مقدس و فقدان توجه کافی به آن، یکی از چالش‌های جدی در سال‌های جنگ تحمیلی و پس از آن بوده است، که مع‌الاسف در سال‌های اخیر، دچار نوعی رکود و پس‌رفتگی شده است. البته این به‌معنای نادیده‌گرفتن تلاش‌های صورت‌گرفته در این حوزه نیست، بلکه آن‌چه نقد می‌شود فضایی است که می‌توانست با دست‌مایه قراردادن آثار ارزشمند این دوران، ساحتِ ادبیاتِ غنیِ دفاعِ مقدس را در ابعاد مختلف زندگیِ فردفرد جامعه تسری دهد، تا شاید بتواند راهبر و راهنمای ادبیات پس از انقلاب، به‌خصوص دوران جنگ و پس از آن، باشد.
توجه به آفت‌های متعددی که در هر زمان و برهه‌ای، آثار و مسایل فرهنگی و اجتماعی را تهدید می‌کند و بقای فرهنگ و ادبیات حاکم بر جامعه را با خطر مواجه می‌سازد، یکی از چالش‌های فرارویِ ادبیات و فرهنگ دفاع مقدس است که بی‌شک نیازمند بررسی همه‌جانبه و تحقیقات جامع‌الاطراف است و مطالعات وسیع میدانی را نیز می‌طلبد.
در این نوشتار، تنها به ذکر مختصری از این آسیب‌ها و تهدیدها در به‌مخاطره‌افتادن ادبیات و فرهنگ مکتوب دفاع مقدس اشاره می‌کنیم:

الف) پرداختن به مسایل غیر واقعی با ظاهری آراسته اما آمیخته به اکاذیب و غیر واقعیت‌ها و غیر مستندها که در قالب‌ها و اَشکال مختلف متبلور شده است، از عوامل مهم و تهدیدزا در حوزه فرهنگ مکتوب است که در ادبیات دفاع مقدس، معمولاً با بینش اسطوره‌ای به این دوران، شکل گرفته است و ماهیت پاک این دوران طلایی را در اذهان عمومی، تحت‌الشعاع خود قرار می‌دهد.
و این همان چیزی است که در سال‌های اخیر، روی‌کردها را به ادبیات دفاع مقدس، دست‌خوش تغییر قرار داده است و متاسفانه این تغییر روی‌کرد از حوزه ادبیات به سینما و سایر بخش‌ها نیز رسوخ کرده است تا جایی‌که سینمای دفاع مقدس با تهیه و ساخت فیلم‌هایی با روی‌کرد تجاری، زمینه‌های بحران خود را فراهم آورده است.
در این سال‌ها که مخاطبان ادبیات و سینمای دفاع مقدس با فاصله‌ای از سال‌های جنگ و دفاع مقدس و با اذهان تحلیل‌گر خود، صحنه‌های غیر منطقی را از سایر مطالب و صحنه‌ها به‌خوبی تمیز می‌دهند و به‌آسانی کشف حقایق می‌کنند، بیش از هر چیز منتظر ناگفته‌های حقیقی از دوران مقاومت و ایستادگی خواهند بود تا جواب‌هایی برای سوالات خویش بیابند.

ب) مغفول‌ماندن عنصر خلاقیت و نوآوری برای خلق آثار بدیع و جاودان در روزگار تلاش فراگیر و روبه‌تزاید استثمار و استعمار فرهنگی، پیش از هرچیز، مهجورماندن فرهنگ و ادبیات دفاع مقدس را موجب شده و تخریب نظام فکری و بنیان‌های فرهنگی این دوران را به‌دنبال خواهد داشت.
نیاز به طراوت و شادابی برای انتقال مفاهیم فرهنگی در درون جامعه به سایر نسل‌ها، نیاز جدی و قابل توجهی است که در عصر ارتباطات و اطلاعات با پیشرفت علم و فرآورده‌های آن تلاش فراگیری را از ما می‌طلبد. اثری در حفاظت و صیانت از ایدئولوژی و فرهنگ ما موثر است که از مولفه تازگی برخوردار باشد، لذا ناگزیر از به‌کارگیری سبک‌ها و قالب‌های بدیع و نو، با رعایت فصاحت و بلاغت لازم در ارایه آثار مکتوب این دوران مقدس هستیم، تا همگان، توانایی دسترسی و بهره برداری از این آثار را به‌خوبی و آسانی داشته باشند.

ج) این روزها پیدایش روحیه گرایش به مادیات و سودهای کلان در تالیف و نشر آثار پرسود، یکی از مهم‌ترین چالش‌ها و آفات پیشِ روی ادبیات مکتوب و از آن جمله ادبیات دفاع مقدس به‌شمار می‌آید. اقبال برخی فیلم‌سازان، نویسندگان، تهیه‌کنندگان و ناشران برای تهیه آثار سینمایی و مکتوب از دفاع مقدس با محتوای ضعیف و انگیزه‌های مادی، ما را به این نکته رهنمون می‌شود که هم‌اکنون این بخش از عناصر فرهنگی دفاع مقدس نیز تحت تاثیر بینش مادی‌گریِ اصحاب قلم و نشر محصولات فرهنگی قرار گرفته است، که این خود از جمله عوامل فراهم‌آورنده رکود و جمود در فرهنگ والای این دوران طلایی و مقدس است.

حرف آخر این‌که:

دوران دفاع مقدس به‌واسطه فرهنگ کفرستیزی خود در خیزش امت‌ها و ملت‌های مسلمان و غیر مسلمان علیه دشمنان تا دورترین نقاط عالم، نقش اساسی و مهمی داشته است. پس نباید از نظر دور داشت که از اهداف استکبار جهانی، عزلت ادبیات دفاع مقدس و انزوای فرهنگ مقاومت است که پیامدهای اجتناب‌ناپذیر آن، دیر یا زود، گریبان جامعه را خواهد گرفت.
اصولاً این ایستایی، در برهه‌ها و مقاطعی رخ می‌دهند و جامعه و فرهنگ ما را به چالش می‌کشند و ناگزیر باید عناصر و ملزومات پویایی و فعالیت فرهنگ و ادبیات دفاع مقدس را شناسایی و موانع پیشِ روی ادامه حیات این فرهنگ غنی را مرتفع کرد و این مهم، جز از طریق شناخت آفت‌ها و یافتن راه حل‌های منطقی، میسر نخواهد شد.

* محقق و پژوهشگر ادبیات پایداری و دفاع مقدس

(مطلب منتشر شده نظر نویسنده محترم است و انتشار آن در سایت استان به معنای تایید تمام یا بخشی از آن نمی باشد)

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

200x208
200x208