تاریخ درج خبر : 1392/11/09
کد خبر : ۲۰۰۱۶۵
+ تغییر اندازه نوشته -

آیا پایتخت طبیعت ایران(یاسوج) نهمین شهر آلوده جهان است!!؟

سایت استان: ذوالفقار رضاپور*

za_rezapour@yahoo.com

آلودگی هوا به وجود هر ماده ای در هوا که برای سلامتی انسان یا محیط آن مضر باشد اطلاق می گردد.شهر یاسوج مرکز استان کهگیلویه وبویراحمد که به علت طبیعت زیبای آن به پایتخت طبیعت ایران معروف می باشد دارای طبیعت زیبا و دلنشینی می باشد که هرساله ازنقاط مختلف ایران وجهان پذیرای خیل زیادی از گردشگران می باشد.

عکاس: داوود ایزدپناه

عکاس: داوود ایزدپناه

 

بنا بر گزارش سازمان بهداشت جهانی WHO در سال 2011 این شهر از لحاظ ذرات معلق در جو PM10 به همراه اهواز، سنندج و کرمانشاه جز ده شهر آلوده جهان طبقه بندی شدند بر اساس این گزارش سازمان بهداشت جهانی، موسسه کوارتز که یک موسسه پژوهشی است گزارش دیگری ارائه کرد و در آن لیست شهرهای آلوده جهان را معرفی کرد.شکل( 1)

44444

    شکل (1) نمودار ارائه شده توسط موسسه کوارتز و طبقه بندی شهرهای آلوده جهان

باید اشاره شود برای بررسی آلودگی هوای یک شهر باید آیتمهای مختلفی اندازه گیری شود و در کل وضعیت آلودگی هوای یک شهر بر اساس پایش عناصر مختلفی انجام می گیرد ولی با توجه به اینکه گزارش سازمان بهداشت جهانی و نیز طبقه بندی موسسه کوارتز فقط بر اساس ذرات معلق در هوا بود وضعیت آلودگی هوای شهر یاسوج بر اساس ذرات معلق در جو که کمتر از 10 میکرون قطر دارند بررسی شد.منظور از ذره معلق مجتمعی از یک ماده خالص بجز آب یا ترکیبی از مواد مختلف است که به صورت مایع یا جامد تحت شرایط نرمال در اتمسفر وجود داشته باشد(منصوری،32:1390)

لازم به ذکر است که این ذرات معلق در جو می تواند از منابع مختلف وارد هوا شده که هم منابع طبعیی و هم منابع انسانی در این امر نقش دارند.منابع طبعیی انتشار ذرات معلق بیشتر باد و بلند کردن ذرات خاک ،دانه های ریز گرده گلها و گیاهان،خاکسترهای آتشفشانی،بادههای دریایی و نمکهای حاصل از تبخیر آب قطرات خارج شده آب دریا،آتش سوزی ها و واکنش های بین گازهای طبعیی جو می باشد.منابع انتشار ذرات معلق بر اثر فعالیتهای انسانی نیز شامل موارد :فعالیتهای حمل و نقلی(انواع وسایل نقلیه)احتراق سوخت ها در منابع خانگی، تجاری، و صنعتی (تاسیسات گرمایشی،پخت و پز ومشعلها)فرایندهای صنعتی وکارخانجات تولیدی(نیروگاه ها،پالایشگاه ها،کارخانه جات شیمیایی،مواد معدنی،تولید آسفالت،سیمان وگچ، معادن و..عملیات عمرانی(جاده سازی،پل سازی،ساختمان سازی و…)فعالیتهای شهری،اجتماعات انسانی،دفع زباله وفعالیتهای کشاورزی و دامداری می باشد.
براساس شاخص استانداردآلودگی هوا PSIوضعیت کیفی هوابرای ذرات معلق مطابق جدول شماره(1)میباشد.(منصوری،81:1390)

1616

                                                 جدول شماره (1) شاخص استانداردآلودگی هوا PSI وضعیت کیفی هوا برای ذرات معلق 

ایستگاه آلودگی شهر یاسوج که از سال 1383 در این شهر نصب شده علاوه برمیزان ذرات معلق بقیه پارامترهای آلودگی هوا، نظیر SO2،NO2،O3،COوNOx را نیز اندازه گیری میکند.میانگین ذرات معلق در هوای شهر یاسوج بر اساس شاخص PM10 در سال 1388 از 100 تا 766 میکروگرم برمترمکعب در تغییربوده است میانگین میزان ذرات معلق نیز در این سال 236 میکروگرم بر متر مکعب بود . با توجه به اینکه از لحاظ تقویمی با تغییر نسبتا کمی سال 1388 مقارن با سال 2009 میلادی می باشد (فقط ماههای دی ،بهمن و اسفند جز 2010 می باشد) می توان گفت که عدد اعلام شده در گزارش سازمان بهداشت جهانی برای میزان ذرات معلق جو در هوای شهر یاسوج برای سال 2009که 215 میکروگرم برمترمکعب ذکر شده نزدیک به واقعیت می باشد.

با توجه به نمودار شماره(1) که بر اساس گزارش سال 2011 سازمان بهداشت جهانی تهیه شده در بین 17 شهری از ایران که آمار آن توسط این سازمان در سال 2009 بررسی شده یاسوج با میزان میانگین 215 میکروگرم در مترمکعب ذرات معلق(PM10) در جو بعد از اهواز،سنندج و کرمانشاه آلوده ترین می باشد.که این مقدار بر اساس شاخص استاندارد آلودگی یعنی PSI برای افراد حساس، ناسالم می باشد. باید تاکید کنیم که این گزارش برای ایستگاههای ایران بر اساس آمار سال 2009 می باشدویا مثلا برای کشور هند از آمار سال2008 و برای پاکستان از آمار سالهای 2003 تا 2004 استفاده شده است که نمی توان بر اساس این نوع گزارش شهرهای دو کشور که مبنای آمار یکسانی ندارند را مقایسه کرد.و این مورد در گزارش موسسه کوارتز نیز رعایت نشده است و در همینجا نیز باید یادآوری کنیم که این آمار فقط برای شهرهایی است که ایستگاه آلودگی دارند و بقیه شهرها و نیز کشورهایی نظیر عراق لحاظ نشده است. بنابراین بکار بردن واژه آلوده ترین شهرهای جهان در چنین شرایطی مبنای علمی ندارد.

55555

                                                                                                      نمودار شماره (1)

اگرچه دلایل مختلفی جهت افزایش ذرات معلق هوا در شهر یاسوج وجود دارد اما پدیده گرد وغبار یکی از منابع اصلی این افزایش طی سالهای اخیر و به ویژه سال 2009 (1388) می باشد. بررسی ها نشان می دهند که استان کهگیلویه و بویراحمد همچون سایر استانهای واقع در غرب ایران به علت ورود گرد وغبار از کشورهای عراق،عربستان، سوریه و اردن در ایامی از سال دارای هوایی آلوده از نظر ذرات معلق در اتمسفر می باشد. پایتخت طبیعت ایران یعنی شهر یاسوج نیز علیرغم اینکه در بیشتر ایام سال دارای هوایی سالم می باشد اما همچون سایر مناطق استان در ماههایی از سال در صورت وقوع پدیده گرد وغبار هوای ناسالمی خواهد داشت اگرچه همچنان به علت طبیعت زیبا ونیز آلودگی کمتر نسبت به بقیه شهرهای استانهای غربی ایران مکان مناسبی برای استفاده گردشگران خواهد بود.

در پایان ذکر این نکته ضروری است که متاسفانه در انعکاس گزارش سازمان بهداشت جهانی و همچنین گزارش موسسه کوارتز در رسانه های مختلف در کشورمان دقت لازم صورت نگرفت و بکار بردن اصطلاح آلوده ترین شهرهای جهان بدون ذکر جزئیات و دلیل این گزارشات برای شهرهایی نظیر یاسوج دور از واقعیت به نظر می رسد.

منابع و مراجع :

1. استانداری کهگیلویه و بویراحمد،) دفترآمارواطلاعات،واحد نقشه).1392
2. اصیلیان،حسن.قانعیان،محمدتقی.غنی زاده، قادر.1386″آلودگی هوا،منابع،اثرات،روشهای کنترل،قوانین و مقررات،استانداردها”
3. بانک اطلاعات و آمار اداره کل هواشناسی استان کهگیلویه و بویر احمد1392
4. رضاپور،ذوالفقار.نامجو،کیوان.منتظری،مجید.1391،بررسی تاثیر پدیده گرد وغباربرگردشگری دراستان کهگیلویه وبویراحمد.دانشگاه آزاد نجف آباد. اولین همایش جغرافیا و گردشگری در هزاره سوم.
5. رضاپور،ذوالفقار، بررسی آماری و سینوپتیکی پدیده گرد وغبار دراستان کهگیلویه وبویراحمد، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی نجف آباد، 1391.
6. رضاپور،ذوالفقار،خضریان نژاد،نجمه،منتظری،مجید، 1389،تحلیل آماری و سینوپتیکی پدیده گرد وغبار درشهر یاسوج،دانشگاه آزاداسلامی اراک،دومین همایش ملی مقابله با بیابان زایی و توسعه پایدارتالابهای کویری ایران.
7. مرکز آمار سازمان محیط زیست استان کهگیلویه و وبویر احمد1392
8. مرکز آمار سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری استان کهگیلویه و وبویر احمد1392
9. منصوری،نبی الله.1390″آلودگی محیط زیست(هوا،آب،پسماند،صوت)”انتشارات آراد کتاب

10-http://www.who.int/en/
11-http://www.kb-weather.ir/Default.aspx

این مطلب برگرفته از مقاله ای با عنوان ” بررسی گزارش سازمان بهداشت جهانیWHO در سال 2011 در مورد وضعیت آلودگی شهر یاسوج پایتخت طبعیت ایران”می باشد که علاقه مندان می توانند اصل مقاله را از بخش تحقیقات هواشناسی استان کهگیلویه وبویراحمد دریافت و مطالعه نمایند.

*رئیس گروه تحقیقات هواشناسی کاربردی استان کهگیلویه وبویراحمد

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • […] آیا پایتخت طبیعت ایران(یاسوج) نهمین شهر آلوده جهان است!!… […]

  • هم استانی می‌گه:

    از مهندس ذولفقار رضابور بخاطر این مقاله علمی تشکر میکنم راستش چندی قبل از یک سایت موضوع الودگی هوای شهر یاسوج را دیده بودم برام جای سوال بود تا اینکه مقاله مهندس را خواندم صمیمانه ازشون تشکر می کنم

  • فرشاد باقری می‌گه:

    سلام. این سخن برای مردم استان کهگیلویه و بویراحمد و بلکه سراسر کشور تکان دهنده خواهد بود. از مسئولین مربوطه خواهشمندیم سریعاً در این باره تحقیقات لازمه را بi عمل آورند و در صورت نیاز اقدامات لازم را انجام دهند. این جایگاه فاجعه آمیز برای یاسوج در آب و هوای جهانی اقدامات سریع و دلسوزانه ای را از سوی مسئولان استانی و کشوری می طلبد. به یادمان باشد پیشگیری بهتر از درمان است لذا در صورت صحت این خبر باید تمهیدات لازم برای تصفیه هوا و جلوگیری از ورود الاینده ها اتخاذ گردد تا وضع از این بدتر نگردد و شاهد بیماری های خطرناک در این مرز و بوم نباشیم.
    با تشکر، باقری

  • -------- می‌گه:

    دوستان الودگی که فقط سیاهی و سفیدی هوا نیست- الودگی نوع های مختلف داره-خوب توجه نکردین وقتی بارون میاد چقد خاک رو ماشینتون میشینه ؟؟؟خوب برین تو یه شهر دیگه اینو نمیبینین–خوب الودگی مربوط به نفت گچساران و ذرات سمی که فقط به چشم دیدن نیست -خوب اینو سازمان های بزرگ اعلام کردن که یاسوج هوا خیلی کثیف شده -بله اب و هوای خوبی داره ولی کثیف شده- اب و هوای خوبی داره ولی بیشتر وقتا الاینده ها هواشو خراب میکنن- این جوری نیست که بگیم مهد طبیعت ایران یاسوجه-یعنی همیشه بدون الودگی- یا بگیم الان شبه یعنی دیگه تاریکی مطلق-اب و هوای خوب و لی با وجود الاینده ها کثیف شده و رفته تو این رتبه – خوب چرا براتون سوال نشده اینقد مردم لر سرفه میکنن(به نظر من) قیافه پیرمرد ها رو نمیبینین فقط یاسوجیا یه حالت پژمرده دارن خوب به نظر من یه علتشم میتونه این باشه- گرد خاک- الاینده ها و….

  • همه می‌گه:

    هر که ینه گو سی خوس گو

  • علی می‌گه:

    ادعای پایتخت طبیعت ایران بودن یاسوج همانند ادعای آریوبرزن تبار بودن است که فقط ما خودمان آن را باور داریم.

  • سلام بشر، همکار قدیمی می‌گه:

    مقاله شما را خواندم خیلی خوب بود. امیدوارم استان محروم نگهداشته شده کهگیلویه و بویراحمد برای تعالی و رشد و پیشرفت بجای واردات نیرو از خراسان شمالَی از امثال جنابعالی که هم گرد خورده منطقه اید و هم با سواد استفاده نماید.

  • خبرنگار می‌گه:

    با سلام و درود خدمت جناب آقای ذوالفقار رضاپور به خاطر تهیه این مقاله علمی بسیار بجا و جالب.

    اینجانب نمی گویم که یاسوج تمیزترین و پاکترین شهرهای ایران یا جهان است اما شکی نیست هیچگا ه هم در این رده میزان آلودگی قرار نمی گیرد و مطمئنا می توان یاسوج را در ردیف شهرهای بسیار خوش و اب هوا نه تنها در ایران که در جهان شامل کرد.و شکی نیست شاخض اعلام شده خوداگاه یا ناخوداگاه به ضرر صنعت توریستی استان مان می باشد. خوب است رسانه ها در این مورد حرتی اساسی کنند

  • امیر می‌گه:

    با سلام.
    از جناب رضاپور بابت دغدغه و بحث علمی آلودگی شهر یاسوج بدون هیچگونه تعصبی تشکر می کنم امیدوارم که مسؤلان برای رفع آلودگی راهکارهای لازم را بیندیشند و از فرافکنی و پاک کردن صورت مسئله خودداری کنند.

  • دانشجوي شهرساز می‌گه:

    عزیزان اگر چنین شاخصی اعلام شده از قصد غرض ورزی که نبوده یاسوج در ته یه گودال قرار دارد که هرچه الاینده هست وتولید میشه هیچ راه فراری نداره مهندس عزیز اگه باور نداری یکی از همین روزها که برف هست به گردنه ماه پرویز برید وبه یاسوج نگاه کنید تا عمق فاجعه را ببینید شما که دلسوزید به فکر یه چاره باشید نه اینکه افکار مردم را به بیراهه ببرید وخودتان را توجیه کنید میخواست اینجا یکی از شهرهای شمالی بود تا (دوگور)براش مصوبه تصویب میکردند

200x208
200x208