تاریخ درج خبر : 1392/12/02
کد خبر : ۲۲۱۴۲۴
+ تغییر اندازه نوشته -

«زبان مادری لری درّ لفظ دری»

سایت استان: علیرضا دمساز*

زبانی راکه کودک با آن سخن گفتن را آغاز می کند؛ زبان مادری گویند. این زبان را زبان اول، زبان بومی، قومی و محلی نیز نامیده اند. زبان مادری از بدو تولد وبیشتر از طریق مادر و پدر به کودک آموخته می شود. تمام رفتارهای کلامی و کنش های غیر کلامی به کمک این زبان به کودک انتقال می یابد. انسان با زبان مادری با دنیای بیرون ارتباط برقرار می کند.

21 فوریه برابر با 2 اسفند 92 توسط سازمان فرهنگی یونسکو ملل متحد، با هدف حفظ موجودیت زبان های مادری سراسر دنیا به نام روز زبان مادری برگزیده است.

21feb1

زبان مادری ترکیب و اصطلاحی نو ظهور می باشد و در واژه نامه ها و لغت نامه ها کمتر آمده است. آواها وایماها، نخست از مادر به کودک منتقل می شود چه آن هایی که جنبه شنیداری دارند و چه آن هایی که جنبه دیداری و حرکتی دارند. در حقیقت مراحل تکامل زبان آموزی کودک در دامن مادر رشد می یابد.

مادر و به تبع آن پدر و اطرافیان کودک با رفتارهای کلامی و غیر کلامی خود زیر و بم ها، لطافت های زبان بومی و قومی خود را به کودک می آموزند و این ظرافت های زبانی تا پایان عمر به همراه کودک و بخشی از شخصیت او است.

طبق اصل 15 قانون اساسی ایران استفاده از زبان های بومی وقومی در مطبوعات ورسانه های گروهی وتدریس ادبیات آن ها در مدارس، در کنار زبان فارسی(زبان ملی) آزاد است.

گویش لری استان کهگیلویه وبویراحمد بر اساس مطالعات زبان شناسی و تاریخی باز مانده گویش دری و طبق اصول زبان شناسی ساختارمند و دارای قواعد دستوری مستقلی است.

هزارن واژه وترکیب از زبان های باستانی و کهن در کلام گویشوران این خطه از سرزمین ایران، زنده و پویا هستند. پس ضرورت دارد برای حفظ این گنجینه های ارزشمند و درّهای نایاب دستگاه های فرهنگی از جمله دانشگاه ها، صدا و سیمای استان، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش، اصحاب رسانه و قلم به تقویت و هویت بخشی آن اهتمام ویژه ورزند. رموز و زیبایی های این گویش باستانی را با تمام حکمت ها و نکته هایش مورد مطاله، بررسی و کاربرد قرار دهند و ادبیات غنی این گویش زبان فارسی به نسل جدید آموزش داده شود.

از بین رفتن گویش ها و لهجه های این خطه خطری جدی برای زبان فارسی است چرا که وام گیری زبان ملی از گویش و لهجه های خود باعث توسعه و گسترش زبان ملی فارسی می گردد. البته در کنار گویشوران لری استان نباید از زبان ترکی قشقایی که در سطح وسیعی از استان کاربرد دارد غافل شد و آن را نادیده گرفت و از پتانسیل، ادبیات شعر و موسیقی ترکی قشقایی استان باید بهره مند شد.

هم ریشگی، لحن، آوا و واج های واژگان گویش لری استان با بسیاری از زبان ها، گویش ها و لهجه های ایران قدیم و کنونی قدمت و اصالت گویش این خطه را اثبات می کند.

لذا آموزش، استفاده درست و صحیح از این زبان مادری طبق اصل15 قانون اساسی و احیای این اصل مهم نه تنها امری ضروری، بلکه یک مطالبه عمومی و خواست همگانی است. دولت مردان و مسئولان کلان ملی به منظور هویت بخشی زبان های مادری ایران این خواست را در دستور کار خویش قرار دهند تا ارزش این «قیمتی درّ لفظ دری را» بهتر پاس بداریم.

* مدرس دانشگاه و رئیس انجمن اهل قلم استان

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • سفیر می‌گه:

    با سلام .وعرض ادب به جناب اقای دمساز.ذکر چند نکته قابل تامل خالی ازلطف نیست :آیا آنچه مردم استان ما باآن سخن میگویند زبان است یاگویش ویا لهجه؟ اگر زبان میباشد چه تفاوتهای با لهجه های مردم شیراز(لهجه قصردشتی یا لهجه شمالی شیراز) دارد که لهجه شیرین شیرازی از مهمترین لهجه های زبان فارسی است .اگرگویش است تفاوت گویش مردم استان ما بازبان معیار فارسی کتابی چه اندازه تفاوت دارد؟ بنظر بنده اول ازهرچیز باید زبان مادری مارا مخفف زبان فارسی معیار درایران دانست چرا که صحبت کردن مثلا دو دهدشتی به زبان مادری برای همه فارسی زبانان قابل فهم درحد درک مفاهیم است.البته حفاظت وحراست ازان خیلی امرمثبت وپسندیده ای است

  • اطهر می‌گه:

    دوست عزیز اصالت کسی از بین نمی رود یجز خودش بخواهد من بیش از هشت سال دوران جوانی در خیل عظیمی از افرادی بودم که زبان مادری انها فارسی بود ویا شبیه به فارسی ولی در زبان من تعا ثیری نگذاشت چون زبان مادرم بود یعنی لری ………

  • احمدی می‌گه:

    عالی بود اما قابل توجه مردم استان : نگذارید اصالت و زبال مادری لری که مایه افتخار شماست دستخوش تهاجم فرهنگی شود . نگذارید اصالتتان بر باد فنا رود . یادمان باشد ما همان لرهاو ترکهای قهرمان جنگهای تنگ تامرادی و …. وحماسه سازان جنگ تحمیلی بودیم . عیب و عارتان نشود با زبان و گویش لری و ترکی ( زبان مادری ) صحبت کنید و به ان هم افتخار کنید .در غیر اینصورت خود باخته و خود فروخته شده هستید .

    متشکرم

  • جوادی می‌گه:

    برادر دمساز عالی بود
    هرچه ابرو جمع کنیم بزرگواری یه شبه همشو میریزه
    حذف این ….. فرهنگی (……)خودش بزرگترین پاسداشت زبان مادری است

200x208
200x208