تاریخ درج خبر : 1392/03/12
کد خبر : ۲۴۵۲۹
+ تغییر اندازه نوشته -

این سه نفر و آن سه رئیس جمهور

سایت استان: علی محقق

(نگاهی به شخصیت و جایگاه سیاسی ولایتی، عارف و جلیلی)

… امسال از مناظره های دو طرفه کاندیداهای ریاست جمهوری در تلویزیون خبری نیست و قرار است بازار رقابت مدعیان هشت گانه کرسی ریاست جمهوری با برنامه های تلویزیونی نامزد ها و آنچه که کمپین هر کدام از نامزدها و رسانه ملی تدارک دیده‌اند، داغ شود. در دومین شب از آغاز رقابت ها تریبون تلویزیون وطنی‌ به سعید جلیلی، علی اکبر ولایتی و محمدرضا عارف رسید. هر کدام از این سه نامزد انتخابات یازدهم را با کمی اغماض، می توان مینیاتور و کوچک شده سه رئیس جمهور پیشین کشور دانست.

علی اکبر ولایتی اگرچه این روزها از هاشمی رفسنجانی دوری می کند، اما به گواه تاریخ او دانش آموخته مکتب دیپلماسی هاشمی در دهه های 60 و 70 است. او پای ثابت اما آرام و بی حاشیه جلسات و برنامه های هیئت دولت در هشت سال ریاست جمهوری هاشمی بود و چه در پیگیری دیپلماسی ایران در زمان جنگ و چه در دوران اجرای قطعنامه 598 و چه بعدها در جریان تلاش برای احیای روابط ایران با جهان مجری دیدگاه‌ها و برنامه های هاشمی بود. اکنون با گذشت دو دهه از آن همکاری اگر هاشمی کنونی را دارای دو وجه اصولگرا و اصلاح طلب بدانیم می توان ولایتی را چکیده ی تخفیف یافته بخش اصولگرای شخصیت سیاسی هاشمی و دولت او در آن سال ها دانست.
محمدرضا عارف اهل یزد و همشهری سید محمد خاتمی است و تا همین چند سال پیش او را همفکرترین فرد به خاتمی می دانستند. او از سال 76 تا 84 چه به عنوان وزیر و چه در قامت معاون اول، همه 8 سال ریاست جمهوری خاتمی، آرام و بی حاشیه، عضو ناگسستنی کابینه بود. خاتمی هرچند مبدع جریان اصلاحات محسوب می شود، اما به لحاظ منش شخصی و مشی سیاسی رگه هایی از اصولگرایی را نیز در خود دارد. این مشی کمرنگ اصولگرایی خاتمی بیشتر در مواجهه با تندروی های هم قطاران اصلاح طلبش در دوران دولتمداری و پس از آن، رخ نموده است. با این فرض، می توان عارف را نماینده همان رگه های اصولگرایی کمرنگ خاتمی اصلاح طلب دانست و به مانند نسبت ولایتی با هاشمی، عارف هم بخش کمرنگی از شخصیت خاتمی به عنوان دومین رئیس جمهور دو دهه گذشته کشور را در انتخابات پیش رو نمایندگی می کند.
سعید جلیلی جوان است و کمتر شناخته شده؛ درست مانند احمدی نژاد سال 1384. طرفداران جلیلی او را نماینده گفتمان سوم تیر نامیده اند. گفتمانی که ماحصل آن برکشیده شدن محمود احمدی نژاد به قدرت و شکل گیری دولت نهم بود. سوم تیری ها اگرچه در میانه راه مدعی شده اند که راهشان از احمدی نژاد جدا شده است، اما همچنان انتخاب سال 84 و حتی سال 88 خود را درست می دانند و فقط معتقدند که در میانه راه، تفکری انحرافی، احمدی نژادشان را از آنان قاپیده است. هم جلیلی و هم حامیان او چه در عمل و چه در گفتار اصرار دارند که جلیلی را ادامه احمدی نژاد قبل از ظهور جریان به اصطلاح انحرافی و نزدیکترین فرد به خوبی های! او معرفی کنند. به بیانی دیگر او هم چکیده اصولگرایانه‌ای از احمدی نژاد است و چه بخواهد و چه نخواهد آن سلوک را در این رقابت نمایندگی می کند.
در برنامه های تلویزیونی این سه نفر و آنچه که تاکنون با مردم مطرح کرده اند، هم خواسته یا ناخواسته، همین رگه های پیدا و پنهان نمایندگی روسای دولت های گذشته به چشم آمده است. ساعت 8 شب سعید جلیلی از طریق شبکه یک سیما چشم در چشم مخاطبان صحبت کرد. ساعتی بعد برنامه گفتگوی ویژه خبری شبکه دوم سیما میزبان علی اکبر ولایتی بود و بر اساس برنامه قرار بود که همزمان از دیدگاههای محمدرضا عارف از طریق شبکه جام جم برای ایرانیان خارج از کشو رونمایی شود.
سعید جلیلی در دومین حضور تلویزیونی خود همان سعید جلیلی شب اول بود با همان ادبیات و متانت و گفتار و البته با همان دستپاچگی. مانند شب اول این بار هم دایره واژگان محدود او و عدم انسجام در تشریح برنامه‌ها بیش از هرچیز مشهود بود. او باز هم با کلی گویی از لزوم بازتعریف ساختارسازمانی دولت برای تبدیل تهدیدها به فرصت ها و استفاده حداکثری از ظرفیت ها سخن گفت و بر لزوم عملیاتی شدن راهبرد استقرارعمل صالح در نظام اداری و حکومتی به عنوان راهی برای دست یافتن آحاد جامعه به «حیات طیبه» سخن گفت.
جلیلی اما بیشتر از این که گفته هایش به چشم بیاید، نگفته هایش برای مخاطب به چشم آمده و سوال برانگیز شده است. جلیلی تاکنون موضع خود را در خصوص عملکرد اقتصادی، سیاسی و فرهنگی دولت های گذشته به ویژه دولت دهم و رئیس جمهور کنونی مشخص نکرده است. اگرچه به تصریح همگان، غم نان، تامین معیشت مردم و کنترل تورم افسارگسیخته حرف اول مطالبات مردم از نامزدهای ریاست جمهوری است این نامزد کمتر شناخته شده اما تاکنون به عمد یا به ضعف، دست خود را رو نکرده است و با سخن گفتن در خلاء و به دور از واقعیت های ملموس از کنار حجم وسیع ابهام های موجود در این باره گذشته است و به قولی انگار نه انگار که برای ریاست جمهوری ایران در سال 1392 سخن می گوید. شاید راز این کلی گفتن ها و بسیاری نگفتن ها را باید در همان نسبت بین او و دو دولت گذشته جستجو کرد.
علی اکبر ولایتی در گفتگوی ویژه خبری شبکه دو، همان مدل کت و شلوار و پیراهن یقه دیپلمات معروف دولتمردان مُکلای ایران در دهه های 60 و 70 را برتن کرده بود و از همان ابتدا اصرار داشت که خود را همانند سه دهه پیش سرحال و شاداب نشان دهد. ولایتی اگرچه خوب و پر انرژی شروع کرد و سعی داشت با بیان خاطراتی دیپلماتیک، سرپا بودن حافظه خود را به رخ بکشد، اما هرجا که پای آمار و ارقام و اعداد به میان می آمد حافظه اش یاری نمی کرد و گذشت سال های عمر به او و به مخاطبان یادآوری می شد.
ولایتی در این گفتگو هرجا که گریز به دهه های 60 و 70 می زد سعی داشت که کمتر به نقش و حضور هاشمی اشاره کند اما با این وجود، چه در برنامه های اقتصادی خود برای چهار سال آینده و چه در ارائه رویکرد خود در خصوص دیپلماسی و کشورداری همان راهبردها و الگوهایی را مطرح می کرد که 20 سال پیش هاشمی و مردان اقتصادی او برای ایران پس از جنگ پیاده سازی کرده بودند. حتی هرجا هم که وارد مصادیق شد نیز اقدام های عمل شده هاشمی در اوایل دهه 70 را به عنوان برنامه برای دهه 90 کشور روی میز می گذاشت؛ از آن جمله است، احیای راه ابریشم، سوآپ نفت و مبادله گاز و احیای روابط اقتصادی با همسایگان و …
محمدرضا عارف هم ساعت 10.30 شب دوشنبه قرار بود از طریق تلویزیون جام جم با ایرانیان خارج از کشور گفتگو کند. عارف اگرچه سال ها با خاتمی نشست و برخاست داشته است اما در جذب مخاطب و نشاندن مردم پای سخنانش انگار که قرار نیست هیچ شباهتی به او داشته باشد و از جادوی کلام و کاریزما و مرام خاتمی چیزی به ارث نبرده است. یکشنبه شب بر نقیصه فردی تنها کاندیدای منسوب به اصلاح طلبان، بروز نقص فنی در پخش برنامه «انتخاب ایرانی» هم اضافه شد. قطع ناگهانی برنامه در میانه راه که ظاهرا به دلیل قطع شدن صدا به وجود آمد، باعث شد تا در دومین شب کارزار تلویریونی کار برای عارف و طرفداران او مبهم شود .

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

200x208
200x208