تاریخ درج خبر : 1393/05/03
کد خبر : ۳۰۸۴۳۷
+ تغییر اندازه نوشته -

نقش عوامل داخلی و قدرتهای خارجی در شکل‌گیری بحران سوریه

مهرداد اسماعیلی

نقطه آغاز بروز بحران سیاسی سوریه، سال 2011 و انجام تظاهرات‎هایی به شکل عمده در مناطق حاشیه‎ای، پیرامونی و شهرهای کوچک سوریه برای مبارزه با فساد، انجام اصلاحات و کسب آزادی بوده است. به طور کلی، معارضان و مخالفان سوری را می‎توان به شش گروه عمده تقسیم نمود: 1) اکراد: 2) اخوان المسلمین (به رهبری علی صدرالدین البیانونی) 3) معارضان خارجی سوریه4) معارضان چهارم، تنسیق (حزب تنسیق ملی) نام دارند و به نظر می‎رسد که این گروه در داخل سوریه دارای جایگاه هستند. هیثم مناع آن را نمایندگی می‎کند و در رأس آن، حسن عبدالعظیم است؛ 5) سلفی‎ها: این گروه از روش‎های خشونت آمیز استفاده می‎کنند .

6) ارتش آزاد سوریه: این گروه از معارضان نیز توسط اتحادیه عرب و غرب پشتیبانی می‎شوند

عوامل خارجی:

تلاش برای برخورداری از موقعیت جغرافیایی وسیع و بهره مندی از منابع موثر فارغ از ایدئولوژی های توسعه طلبانه عرصه را برای بازیگری بازیگران خارج از کانون بحران فراهم کرده است. تداوم این بحران وتلاش کشورهای مختلف را برای بازیگری در عرصه بین المللی جهت تامین منافع و رسیدن به اهداف ملی در چارچوب قدرت را بیش از پیش عیان نموده است.

دستیابی به اهداف راهبردی جهت تضمین جریان انرژی به غرب و پیشبرد صلح خاورمیانه در جهت تامین امنیت اسرائیل و کنترل جریان های مقاومت زمینه دخالت ابرقدرت ها را فراهم کرده و بر لایه های آن افزوده است.

به نظر می رسد آنچه موجب شروع و همچنین تداوم بحران سیاسی کنونی سوریه شده است، انتقال موج اعتراضات مردمی کشورهای عربی و افریقایی و آمادگی زمینه بحران در این کشور به جهت عوامل داخلی از جمله تظاهرات گسترده مردم در مناطق حاشیه ای و شهرهای کوچک سوریه در مخالفت با رژیم بشار اسد و مبارزه با فساد، انجام اصلاحات و کسب آزادی و همچنین مداخله های منطقه ای و فرا منطقه ای است.

تلاش قدرتهای بزرگ برای برهم زدن موازنه قوا به سود خود با توجه به اهمیت ژئوپلتیک سوریه عمده ترین عامل شکل گیری و تداوم بحران در سوریه است.

به طور کلی، راهکارهای حل بحران سیاسی سوریه را می‎توان در سه سطح داخلی، منطقه‎ای و بین‎المللی در نظر گرفت.

در بعد داخلی: که استقرار ثبات از طریق راهکار سیاسی، اصلاحات و گفتگوهای ملی ـ حل مسالمت آمیز بحران سوریه که مورد توافق هم مردم و هم دولت سوریه امکانپذیر است.

در بعد منطقهای:در این خصوص می‎بایست اشاره نمود که مداخله کشورهای غربی موجب وخیم‎تر شدن اوضاع داخلی این کشور و تداوم بحران و منجر به بروز بی ثباتی در منطقه خواهد شد. از این رو، از مداخله این کشورها باید ممانعت به عمل آورد.

در بعد بین المللی:می‎توان به طرح شش ماده ای کوفی عنان، نماینده ویژه سازمان ملل متحد و اتحادیه عرب در امور سوریه اشاره نمود.

در پایان اشاره می شودکه دو عامل منطقه ای و بین المللی بر عامل داخلی در جهت حاکم شدن وضعیت سیاسی جاری سوریه اولویت دارد. به نظر می رسد بحران سوریه جدا از خواسته ها و سرنوشت مردم، بعضی کشورهای خارجی در آن ذینفعند که هر کدام شاید منافع خویش را دنبال می کنند و این پیگیری منافع برای بعضی ها در تغییر رژیم بشار اسد و برای بعضی ها در ابقای آن است.

یکی از شیو های حل بحران اقتصادی که آمریکا و متحدانش دارند از طریق فروش سلاح و تجهیزات نظامی به اپوزیسیون های ( مخالفان )سوری می باشد .

آنچه کشور جمهوری اسلامی باید به دنبال آن باشد کسب منافع و امنیت ملّی است و آن هم میسّر نخواهد شد مگر آنکه سیاست حکیمانه، مدبرانه و همراه با ارتباط با کشورهای همسوی خود پیگیری کند تا بتوانند موازنه ای قوی و منطقی در منطقه ایجاد کنند چرا که به نظر می رسد ازیک طرف امنیت در سوریه برای ما اساسی و استراتژیک است تا از این حیاط خلوت بتوانیم علیه دشمن مشترک یعنی، اسرائیل و آمریکا منافع خویش را پیگیری کنیم و از طرفی دیگر ایران باید بدنیتی های آمریکا و غربی ها را نسبت به خود بعد از سوریه از یاد نبرد که نشانه های آن در تبلیغات مسموم، گسترش تحریم ها علیه ایران، فشارهای شورای امنیت، ممانعت از پیگیری انرژی هسته ای ایران و … تجلی این بدبینی ها است و امید که با سیاستی عقلایی و صبورانه پایان بحران سوریه به نفع این کشور و منافع ملی جمهوری اسلامی ایران رقم بخورد.

در پایان لازم است به این نکته هم اشاره شود که به نظر می رسد با توجه به پیروزی های اخیر سوریه و خروج بخش زیادی از گروه تروریستی داعش( دولت اسلامی عراق و شام) از سوریه و حرکت به سمت عراق و پیروزی بشار اسد در انتخابات، افق تازه ثبات سیاسی برای این کشور مورد انتظار باشد.

* دانشجوی ارشد روابط بین الملل

___________________________________________________________________________

منابع:

قربانی، فهیمه، “بحران سیاسی جاری سوریه: راهکارها”، پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه.

ثقفی عامری، ناصر (1390) “ملاحظات راهبردی ایران، روسیه و چین در بحران سوریه”، سایت مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام، 23 اسفند 1390.

بری، تام (1383)، “راه دمشق”، ترجمه: علی گل محمدی، ماهنامه زمانه، شماره 20.

عالیشاه ، فاطمه ” بررسی اهداف بازیگران داخلی و خارجی در تحولات سوریه

برزگر ،کیهان نشست “بررسی تحولات عربی با حضور طلال عتریسی”، پژوهشکده مطالعات استراتژیک خاورمیانه،

خبرگزاری العربیه

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • تقوی می‌گه:

    با سلام.انتظاری که از یک کارشناس سیاسی میرود بیشتر از دیگران است.دنیای سیاست هم معادله های خاص خودش را دارد .با رسیدن بهار عربی به سوریه اگر دولت جنایتکار بشار اسد آن برخوردهای وحشیانه را با چند دانش آموز شعارنویس انجام نداده بود کار به اینجا نمیکشید.در اعتراض به آن حرکت وحشیانه تظاهراتی مسالمت آمیز برگزار شد که دولت اسد به شدت آن ‍‍‍را هم سرکوب کرد.ارتش ازاد نماینده واقعی مردم سوریه بود. که برای تضعیف آن گروههای ارتجاعی سلفی را تقویت کردند.نتیجه کار تا اینجا به سود اسد تمام شده است.اگر دخالت دیگران در امور داخلی سوریه محکوم است.دخالت وسیع ما با ریختن میلیاردها دلار از کیسه مردم فقیرمان هم محکوم است.سوریه بر خلاف شعارهایش بهترین متحد برای اسراییل است. به بهانه های واهی حتی حاضر به تحویل گرفتن بلندیهای جولان هم نشده است.کوچکترین ضرری یا خطری هم تا کنون برای اسراییل نداشته است.خانواده اسد به بهانه در حال جنگ بودن با رژیم صهیونیستی ۵۰ سال در سوریه حالت فوق العاده اعلام کردند.اسراییل تاسیسات اتمی سوریه را نابود کرد.ولی بشار اسد مثلا ضد صهیونیسم کوچکترین واکنشی نشان نداد جز شعار دادن مفت. سخن بسیار است .اشتباه کردن مهم نیست ولی نباید گول تبلیغات کسانی را خورد که سوریه برایشان مهم تر از خوزستان است!!موفق باشید .امیدوارم با استعداد خوبی که دارید روشنگرانه تر قلم بزنید

  • مهرداد اسماعیلی می‌گه:

    با عرض سلام و ادب محضر حضرتعالی(تقوی)
    بله اطلاع داریم ،حتی برخی منابع ادعا نموده اند که؛ تعداد کشته شدگان بحران در سوریه بیش از 30 هزار نفر اعلام شده که ناشی از درگیری های نظامی بوده و حکومت بشار اسد مرتکب جنایات ضد بشری علیه مردم سوریه شده‌ است. حتی برخی ازکشورها و قدرت های غربی ها هم خواهان برکناری اسد از قدرت بودند که به دلایلی این امر محقق نشد و…/ اما منظور ما در این مطلب از “بشار اسد پیروز انتخابات” جانبداری از ایشان نیست.

  • تقوی می‌گه:

    بشار اسد پیروز انتخابات؟؟!! کدام انتخابات؟؟ برایتان متاسفم دانشجوی ارشد روابط بین الدول.چون ملل روابطی با هم ندارند.دیکتاتور سوریه باعث ویرانی سوریه و آوارگی میلیونها مردم آن کشور و کشتار بیش از 150000 نفر شده است.شما هم بعدا از کارشناسان سیاسی صدا و سیما خواهید شد.

200x208
200x208