تاریخ درج خبر : 1393/06/22
کد خبر : ۳۷۸۰۰۲
+ تغییر اندازه نوشته -

علل و عوامل شکل گیری نزاع های دسته جمعی

سایت استان: سید احمد موسوی پور*

مقدمه

اساساً آسیب های اجتماعی ناشی از روابط ناسالم انسانی است که بنیان های جامعه را به طور جدی تهدید می کند و مانع تحقق نیازمندی ها و تقاضاهای افراد می گردد . جامعه شناسان و آسیب شناسان اجتماعی ، آسیب های اجتماعی فراوانی را برای جامعه ایران برشمرده اند که یکی از این نوع آسیب ها نزاع و درگیری دسته جمعی است . پدیده نزاع و درگیری در جامعه از آن دسته آسیب هایی است که با ایجاد اخلال در روابط اجتماعی فضایی آکنده از بغض ، کینه و دشمنی را در میان افراد به وجود می آورد . که این امر با زمینه سازی برای ایجاد نزاع و تنش های بعدی ، جامعه را از نظر مادی و معنوی متضرر می سازد . این پدیده در استان کهگیلویه و بویراحمد که دارای بافت جمعیـتی چند قومیـتی و طایفـه ای است به عنوان پدیده ای مسأله ساز ظاهر می شود .

پدیده منازعه دسته جمعی در استان کهگیلویه و بویراحمد که به شدت متأثر از ارزش های سنتی و طایفه ای می باشد و گرایش و پایبندی کمتری نسبت به قانون دارد مشهود است . از طرف دیگر متأسفانه خشونت و نزاع از جمله موضوعاتی است که در فرهنـگ طایفه ای این استان شاخـص قدرت و یا دفاع از منزلت اجتماعی و فرهنـگی و حیثیت خـانوادگی محسوب می شود .

ریشه ها و علل بنیادین این گونه منازعه را در کجا باید جستجو کرد ؟

می توان به ساختار اجتماعی و اقتصادی ، فرهنگ ، محیط طبیعی و حالات روانی اشاره کرد :

علل و عوامل شکل گیری نزاع های دسته جمعی :

عوامل اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی فراوانی در این پدیده مؤثر است ، که به چند مورد آن اشاره می شود : از جمله احساس آنومی ، احساس محرومیت نسبی تعلق به جامعه قبیله ای ، خاستگاه خانواده ، فقر اقتصادی ، مشکلات فرهنگی کم سوادی و یا بی سوادی ، تبعیض ، بیکاری ، نابرابری های اقتصادی ، تعارضات طایفه ای ، اختلافات خانوادگی ، اختلافات مالی و ملکی ، کاهش همبستگی اجتماعی ، فقدان نظارت و کنترل اجتماعی ، تمایل افراد به پرخاشگری ( پرخاشگری عملی است که هدفش اعمال صدمه و رنج است ) ناکامی ، یادگیری اجتماعی (مشاهده رفتار ناهنجار محرکی است برای افراد تا به روش غیر معمول رفتار نمایند ) قوم گرایی و داشتن تعصبات طایفه ای ، عدم اشتغال ، عدم آشنایی به قوانین ، حفظ آداب و سنن طایفه ای ، ضعف مالی ، غرورهای نابجای طایفه ای ، عدم حاکمیت قانون می توان گفت تعلق به جامعه قبیله ای به میزان وابستگی به گروهی از افراد وابسته است که مبنای هم خونی و اصل و نسب مشترک گرد هم آمده اند . از ویژگـی بارز افراد متعلق به جامعه ی قبیله ای و طایفه ای خاص گرایی ، جمع گرایی و همبستگی درونی قوی و کنترل اجتماعی غیر رسمی افراد است .

برای پیشـگیری ، کاهش و کنترل این نوع نزاع ها در استـان کهگیـلویه و بویـراحمد راه کارهای زیر پیشنهاد می گردد :

  • توجه به توسعه اجتماعی و اقتصادی منطقه ، توزیع عادلانه منابع و امکانات اجتماعی و اقتصادی – کاهش محرومیت نسبی و فاصله طبقاتی در نتیجه کاهش فقر .
  • تقویت عملکرد موفق مجموعه ی دستگاههای دولتی و اجرای صحیح قوانین که می تواند این اطمینان را ایجاد کند که قانون و مجریان آن کارایی لازم را دارند و نیازی به حل مسأله و مشکلات از راه های عرفی غیر قانونی نیست .
  • تنوع طایفه ای در استان کهگیـلویه و بویراحمد چالـش هایی را برای تهـدید امنیت اجتـماعی به همـراه دارد فرصت هایی را نیز ایجاد می کند . بایستی برای تک تک تهدیدات ، برنامه پیشگیرانه و برای فرصت ها نیز زمینه توسعه را فراهم آورد .

با توجه به ساختار ایلیاتی جامعه (استان) که متشکل از طایفه های مختلف است و به گونه ای هنوز افراد هویت خود را بر اساس همان هویت طایفه ای و قومی که به آن تعلق دارند می شناسند ، در می یابیم که : افرادی که بیشتر قوم گرا هستند تعلق بیشتری به جامعه طایفه ای خود دارند و معمولاً گرایش بیشتری به نزاع دارند . از مسئولان و نهاد ها و سازمان ها انتظار می رود که برنامه های فرهنگی در جهت تعدیل طایفه گرایی افراد با در نظر  داشتن احترام به این طوایف ، پیش بینی کنند .

  • استفاده از نفوذ ریش سفیدان و نخبگان و معتمدین در جهت کاهش نزاع های دسته جمعی .
  • با توجه به پایین بودن سطح سواد بعضی از مناطق در استان اهتمام بیشتری به آموزش خانواده ها و کاهش میزان بی سوادی صورت گیرد .
  • افزایش میزان اعتماد اجتماعی شهروندان برای افزایش انطباق اجتماعی و ایجاد زمینه برای افزایش اعتماد اجتماعی به نهادهای انتظامی و امنیتی
  • تلاش برای عمران و توسعه روستاهای منطقه و جلوگیری از مهاجرت آنها به شهر . به دلیل اینکه مهاجران روستایی نتوانسته اند در زمان کوتاه در چارچوب های اجتماعی و فرهنگی شهر جذب شوند .
  • توسعه پوشش انتظامی بیشتر و مناسب تر در منطقه با ایجاد پاسگاه و ایستگاه های انتظامی . حضور بیشتر پلیس در مناطقی که نزاع بیشتری صورت گرفته است می تواند از افزایش نزاع ها جلوگیری نماید .
  • توسعه خدمات مشاوره ای دادگستری و نیروی انتظامی و تعامل بیشتر نیروی انتظامی با مردم و ارائه آموزش های همگانی .
  • جمـع آوری سلاح های غیرمجـاز و برخورد با عوامل تـوزیع این گونه سـلاح ها با توجـه به اینـکه در نزاع های دسته جمعی استان عمدتاً از سلاح های گرم و غیر مجاز استفاده می شود .
  • حضور به موقع و سریع نیروی انتظامی در صحنه و استفاده از نیروهای متخصص و آموزش دیده و با تجربه دارای نگرش جامعه محور در مواجهه با نزاع های دسته جمعی به منظور کنترل سریع تر و بهتر نزاع ها .
  • رسیدگی سریع و خارج از نوبت به پرونده های نزاع های دسته جمعی و استفاده از عوامل بازدارنده قوی از قبیل اعمال مجازاتهای مؤثر و تسریع و قاطعیت در اجرای آنها ، که این امر تقویت و سرعت عمل هر چه بیشتر مقامات قضایی با نیروی انتظامی و سایر دستگاههای مسئول را ایجاب می کند .

جایگاه آموزش و اطلاع رسانی در مورد آسیب های اجتماعی در رسانه ها کجاست ؟

نقش صدا و سیمای استان در این زمینه و آسموزش از قبیل تهیه برنامه های آموزشی در خصوص علل و عوامل زمینه ساز ، پیامد ها و نتایج نزاع های دسته جمعی ، استفاده از نظریات صاحب نظران ، جامعه شناسان ، حقوق دانان ، روانشناسان و … می باشد .

در پایان ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که ؛ باید نهادهای آموزشی و فرهنگی ، هنجارمند زندگی کردن ، مسئولانه زندگی کردن ، اخلاقی رفتار کردن و قانونی عمل کردن را به نوجوانان آموزش دهند.

* قاضی دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان مرکز استان

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • مصطفی می‌گه:

    سلام
    سپاس از توجه نویسنده به یکی از رفتارهای شوربختانه رایج در استان.
    فکر می کنم جامعه ای که داشتن خشونت بخشی از افتخارات آن است براحتی نمی تواند خود را از عوارض آن که درگیری های دست جمعی از جمله آنها است برهاند. سخنوران زیادی در شبانه روز از بلندگوهای در اختیار استفاده می کنند، رسانه های زیادی در حال فعالیت هستند، آموزش و پرورش سرمایه گرانبهایی در اختیار دارد و البته کسانی که در جامعه نقش رهبری دارند و هر کدام پیروانی اینها می بایست پرچم دار مبارزه با خشونت در جامعه شوند و متعهدانه اراده کنند که روزانه مشکلات این رفتار ناپسند را به مردم بشناسانند. و از همه مهمتر جامعه برای اینکار توانمند شود با روشهای شناخته شده و مشارکت نماید.

200x208
200x208