تاریخ درج خبر : 1393/09/12
کد خبر : ۴۰۹۵۷۴
+ تغییر اندازه نوشته -

«استرس شغلی و راههای پیشگیری از آن»

سایت استان: کیامرز حسین زاده*

استرس پاسخ های فیزیولوژیکی و روانشناختی به محرک های ناخوشایند و عوامل تهدید کننده محیطی است، البته سطح معینی از استرس برای انسان مفید است، به طوری که موجب افزایش انگیزه، رغبت و توانمندی در افراد می شود، اما استرس زیاد نیز می تواند برای فرد مشکل ایجاد نماید.

استرس یا فشار روانی در محیط کار یک عامل روانشناختی است که در سلامتی و توانایی انجام شغل افراد موثر است، استرس شغلی پاسخ های جسمی روحی زیان باری است که در اثر عدم انطباق نیازمندی های شغل با منابع، توانمندی ها و احتیاجات شاغلین به وجود می آید، استرس شغلی زمینه ساز بیماری های متعدد جسمی و روحی در کارکنان می باشد که نهایتا منجر به کاهش توانایی انجام کار کارکنان و کاهش بهره وری می شود.

اضطراب، افسردگی، بی اشتهایی، سوء هاضمه، زخم معده، آرتروز، بیماری های پوستی، حساسیت ها، سردرد، درد در ستون فقرات، افزایش بیماری های عفونی و اختلال در سیستم دفاعی بدن، بیماری های قلبی عروقی، اختلال خواب و خستگی در اثر استرس، از جمله بیماری هایی است که بر اثر استرس شغلی افراد را درگیر می کند.

همچنین استرس شغلی، موجب اثرات نامناسب در محیط کار از قبیل بی نظمی در عملکرد شغلی، از بین رفتن تمرکز کاری، کاهش انگیزه، تغییر در ظاهر فرد، تحریک پذیری و حساس شدن به انتقاد، کاهش مهارت، افزایش خطاها، سوانح و حوادث، تضعیف روابط در محیط کاری، افزایش غیبت، ترک محل کار و کاهش بهره وری را در پی دارد.

استرس زیاد موجب گرایش فرد به رفتارهای نامناسب می شود

از طرفی استرس زیاد، موجب محدود نمودن توانایی فرد برای اتخاذ رفتارها و تغییرات مثبت شده و سبب گرایش فرد به رفتارهای نامناسب مثل افزایش استعمال دخانیات، مصرف مواد مخدر و الکل می شود و همچنین افزایش هزینه های تحمیلی بر فرد و سازمان از عواقب ابتلا به استرس در محیط کار است.

برای مقابله با استرس باید عوامل ایجاد کننده آن را شناخت و با تمهیدات مناسب از عواقب ناگوار آن پیشگیری نمود، هر سازمانی به دنبال فراهم نمودن بهترین وضعیت سلامت جسمی، روحی و اجتماعی کارکنان خود است، لذا با در نظر گرفتن عوامل استرس زا، شناسایی عوامل و افراد در معرض استرس در محیط شغلی و اتخاذ راهکارهای مناسب می توان ضمن پیشگیری از استرس شغلی راهکارهای کنترلی مناسب اتخاذ نمود.

لازم به ذکر است فرد گرفتار استرس می تواند استرس خود را به کارکنان نزدیک هم انتقال دهد، بدین معنی که همکاران فرد در معرض استرس وی هم قرار دارند.

عواملی که باعث ایجاد استرس می شود

عوامل زیادی موجب استرس در محیط کار می شود، این عوامل در سه دسته عوامل محیطی، شغلی و اجتماعی قابل ذکر می باشد.

زیاد بودن درجه حرارت و رطوبت محیط کار، کمبود روشنایی، کمبود تهویه، صدا، ارتعاش و آلودگی هوای محیط کار(گردو غبار، فیوم ها و گازها) از جمله عوامل محیطی استرس در محل کار است، که با رعایت استانداردهای بهداشت حرفه ای در محیط کار می توان عوامل محیطی استرس را حذف یا کنترل نمود.

کار زیاد یا کم، ارتقاء کمتر یا بیشتر از اندازه شایستگی فرد، مغایرت نیازمندی شغل با ارزش ها، اخلاق یا انتظارات کارکنان، داشتن مدیر کم صلاحیت و نامناسب، داشتن احساس عدم رفتار منصفانه در محیط کار یا مجادله با رئیس، تغییر در مجموعه سازمانی، مقاومت در برابر تغییرات، تجدید نظر در روشهای انجام کار، یکی شدن و ادغام سازمان ها، تعریف نشدن یا ضعیف تعریف شدن وسعت و مسئولیت های شغل، ترس از شکست، اضافه کاری و تداخل کار با مسئولیت های خانوادگی، از جمله عوامل شغلی تشدید کننده استرس در محیط کاری است.

شرایط ضعیف فیزیکی محیط کار، مسئولیت داشتن، عدم دخالت دادن افراد در تصمیم گیری، عدم امنیت شغلی، زیاد بودن حجم کار نسبت به زمان انجام کار یا تعداد کارکنان، نداشتن توانایی انجام کار یا عدم اطلاع کافی از شغل واگذار شده، داشتن وظایف زیاد، یکنواختی در کار، هماهنگی ضعیف بین بخش های کاری مرتبط، عدم کنترل بر کار روزانه، عدم انعطاف در روش های کاری، الزام به شرکت در دوره های آموزشی جدید و عدم انطباق با مقررات جدید محیط کار، از دیگر عوامل تاثیرگذار است.

عوامل اجتماعی ازقبیل مشکلات خانوادگی، مرگ در خانواده، مشکلات در روابط زناشویی، مشکلات مالی(بدهکاری) و مسکن، طلاق، مشکلات درسی و اجتماعی فرزندان، نیز از سایر عوامل استرس زا هستند که کارکنان را نیز تهدید می کند.

راه های پیشگیری از استرس

پیشگیری اولیه: این مرحله شامل بکارگیری روش ها و اقدامات برای کاهش یا حذف عوامل استرس زا در محیط کار می باشد، به طوری که تقویت جنبه های مثبت محیط کار افراد، در این مرحله از جمله راه های پیشگیری از استرس است.

مرحله دوم پیشگیری: در این مرحله باید استرس سریع تشخیص داده شود، اضطراب و افسردگی افراد با افزایش مهارت های مدیریت استرس و خود مراقبتی افراد مدیریت شود.

مرحله سوم پیشگیری: این مرحله شامل توانبخشی، نو توانی و بهبود افراد مبتلا به استرس یا بیماری های ناشی از استرس است.

لازم به ذکر است هر چه رضایت فرد از شغل بیشتر یا شغل بیشتر در کنترل فرد باشد فرد بهتر می تواند استرس خود را کنترل نماید.

پیوندها و روابط کاری در خانواده، دوستان و همکاران هر چه بیشتر باشد شخص کمتر از استرس آسیب می بیند. منسجم کار کردن، در نظر نگرفتن تغییر در محیط کار به عنوان تهدید بلکه در نظر گرفتن آن به عنوان عامل محرک، داشتن ارتباط خوب با رئیس، داشتن دانش و مهارت بیشتر و توانایی بیشتر برای انجام شغل و سلامت جسمانی و ورزش، فرد را در مقابل استرس مقاوم تر می نماید.

  • کارشناس مسئول بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی یاسوج

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • موضوع مهم و بسیار تاثیرگذاری است این استرس شغلی. و متولی خاصی هم در ایران و در جهان ندارد. چه بسیارند کسانی که در محل کارشان هشتاد درصد کارآیی شان را بلا استفاده می گذارند چون همه ش از رفتار مدیر یا از اخراج یا از رو شدن ضعف مهارت هایشان ترس دارند و این ترس (که عمدتن ترس بیخودی هست) اجازه بروز توانایی هایشان را نمی دهد.

200x208
200x208