تاریخ درج خبر : 1393/10/10
کد خبر : ۴۲۸۹۶۷
+ تغییر اندازه نوشته -

«مشکلات محاسبه بودجه بر مبنای قیمت نفت»

30000000

سایت استان: آرزو غلامی

یکی از اساسی‌ترین و مهم‌ترین تصمیمات دولت‌ها محاسبه و تنظیم بودجه کشور است. در کشورهای نفت‌خیز که عمده درآمدشان بر اساس میزان استخراج، فروش و قیمت جهانی نفت است، اداره و درآمد و خرج دولت‌ها را نفت تعیین می‌کند. پیش‌تر یعنی در حدود سال‌های پس از جنگ بودجه را بر اساس قیمت موجود نفت محاسبه می‌کردند که طرح‌های عمرانی و پایه‌ریزی بودجه بر اساس همان قیمت بنا می‌شد. همین امر سبب شد که دولت‌ها طی سال با کسری قابل توجه بودجه مواجه شوند. در نهایت مجلس و دولت به این توافق رسیدند که بودجه را بر اساس قیمت قابل اطمینان محاسبه کنند. این روزها که قیمت نفت از ثبات حداقلی برخوردار است اهمیت این طریق محاسبه بودجه و در نظر گرفتن واکنش‌های کشورهای حوزه خلیج فارس و استفاده از کارشناسان، چشمگیرتر است.
در سال ۹۰ و ۹۱ شاهد بالا رفتن بی‌سابقه قیمت جهانی نفت بودیم. هر بشکه به قیمت ۱۱۰ دلار نیز به فروش رسید. اگر چه «محمود احمدی‌نژاد» پیش بینی کرده بود قیمت نفت هرگز به زیر ۱۰۰دلار برنخواهد گشت، ولی قیمت نفت از ژوئن امسال نوسان داشت و بیش از ۵۰درصد کاهش یافت که موجب نگرانی کشورهای نفت‌خیز شده است. دولت یازدهم در لایحه بودجه پیشنهادی به مجلس در ابتدا قیمت هر بشکه نفت را ۱۰۰دلار و بعد با افت ناگهانی قیمت نفت خام، ۷۲ دلار تخمین زد. این رقم اگر چه نهایی نیست، ولی به گفته سخنگوی دولت با در نظر گرفتن سیاست‌های اپک و پیش‌بینی قیمت‌ها توسط کشورهای نفت‌خیز منطقه محاسبه شده است.
در این میان رفتار عربستان سعودی و در نظر گرفتن قیمت ۸۰دلار برای هر بشکه نفت در سال ۲۰۱۵ مورد توجه است. در حالی‌که همین رقم در سال قبل ۱۰۳ دلار بود. همچنین عراق که هر بشکه نفت را ۶۰دلار در نظر گرفته و رقم بودجه را پایین آورده است. اما علت اهمیت رقم پیشنهادی دولت بر سر هر بشکه نفت در سال ۹۴ از چند منظر قابل اشاره است.
نخست آنکه در بودجه تقدیمی دولت به مجلس علاوه بر این‌که ممکن است قیمت اعلامی دولت از درآمد حاصل از هر بشکه نفت تغیراتی داشته باشد، همچنین تحت تاثیر توافقات آتی تیم مذاکره کننده بر سر مسأله هسته‌ای و کاهش تحریم ها نیز می‌تواند تغییرات چشمگیری در آن اعمال شود. اما بیشتر در این مقطع زمانی که دولت و مردم با بحران‌های اقتصادی اساسی دست به گریبان هستند، لزوم تنظیم بودجه بر اساس واقعیت‌های موجود ضروری به نظر می‌رسد.
دولت «حسن روحانی» در زمان تحویل گرفتن دولت با خزانه‌ای خالی و دولتی بدهکار و حجم قابل توجه اسکناس‌های چاپ شده بدون پشتیبانی مواجه بود. پروژه های به اصطلاح عدالت‌محور نیمه‌کاره دولت قبل هم بخش قابل توجهی از نقدینگی کشور را صرف طرح‌هایی چون مسکن مهر و توزیع یارانه کرده است، در این وضعیت دولت یازدهم در شرایط تاریخی حساس چاره‌ای جز به سرانجام رساندن تصمیمات غیر کارشناسانه دولت قبل ندارد. سیاست انقباضی دولت برای کنترل تورم، راه‌اندازی دوباره موتور خاموش شده تولید و صنعت و افزایش رشد اقتصادی کشور به اندازه جبران منابع حیف و میل شده برای دور زدن تحریم‌ها و پر شدن حساب بانکی عده‌ای قلیل نیاز به زمان دارد. از طرفی فشار تحریم‌ها از توان تحمل اقتصاد نحیف و بیمار ایران خارج است. بر این اساس بودجه ۹۴ با در نظر گرفتن بحران‌های اقتصادی لازم است بودجه‌ای درمانگر باشد.
دومین دلیل حساسیت در محاسبه بودجه بر پایه فروش نفت این است که اگر چه تحلیلگران، محاسبه نفت بر پایه ۸۰ دلار را در عربستان سعودی هشداری به کشورهای اروپایی و آمریکایی نسبت به بازگشت قیمت‌ها تلقی می‌کنند، اما در این‌که قیمت‌ها به زودی افزایش یابد محل تردید است. علت کاهش قیمت نفتِ اپک، کاهش تقاضای خرید نفت توسط کشورهای اروپایی و آمریکایی است. زیرا تولید نفت در شیل آمریکا، خرید اپک را پایین آورده و مازاد تولید کشور عربستان با هدف پایین آوردن قیمت‌ها وضعیت را پیچیده‌تر کرده است.
با توجه به این‌که قیمت هر بشکه نفت در شیل با قیمت حدود ۵۰تا۷۰ دلار مقرون به صرفه است، عربستان سعودی با افزایش تولید و پایین نگه داشتن قیمت نفت اپک قصد دارد تولید نفت شیل را متوقف کند. در این رابطه «محمد باقر نوبخت»، معاون برنامه ریزی رئیس جمهور و سخنگوی دولت در دفاع از نفت ۷۲ دلاری در بودجه با اشاره به قیمت نفت در بودجه دیگر کشورهای صادرکننده نفت گفته است: «پیش‌بینی ۸ مرکز تحقیقاتی در بازار نفت این است که برای سال آینده با توجه به ضابطه‌ها و معیارها قیمت نفت در حد ۸۲ یا ۸۳ دلار خواهد بود. الان یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه نفت مازاد در بازار وجود دارد و نفت شیل نزدیک به ۶۵تا ۷۰ دلار تمام می‌شود و اگر قیمت از این هم پائین‌تر برود تولید آن متوقف خواهد شد. وقتی قیمت نفت پائین بیاید رشد اقتصادی بالا می‌رود و بالا رفتن رشد اقتصادی باعث افزایش تقاضا در بازار نفت خواهد شد.» همین نوسان بازار اوپک تنظیم و تصویب بودجه را برای دولت و مجلس دشوار می‌کند. با این وجود تخمین قیمت نفت بشکه‌ای ۷۲ دلار کمی خوشبینانه به نظر می‌رسد.
برخی تحلیلگران نفت معتقدند که با حل بحران های جاری در خاورمیانه از جمله پرونده هسته‌ای ایران، تحریم‌ها علیه روسیه، مسأله گروه داعش و وجود شرایط جنگ در کشور عراق (به عنوان دومین تولیدکننده اپک) رسیدن قیمت نفت به هر بشکه ۲۰دلار را نیز دور از امکان نمی‌دانند. از طرفی سیاست اعمالی اپک و عربستان برای پایین نگه داشتن قیمت نفت با هدف غیر اقتصادی شدن تولید نفت شیل زمانبر است و این امر برای کشورهایی که به صورت گسترده به نفت وابسته هستند مشکل‌ساز است.
نکته سوم آنکه عدم توافق هسته‌ای در سوم آذر و تمدید مذاکرات بار توقعات بر حل مشکلات اقتصادی را در داخل بر دولت یازدهم بیشتر کرده است و دولت «حسن روحانی» راهی دشوار در پیش دارد تا بتواند رضایت افکار عمومی را به‌دست آورد. شاید بتوان گفت یکی از بداقبالی‌های کشور ایران در چند دهه اخیر این باشد که در دوره ریاست جمهوری «محمود احمدی‌نژاد» نفت بیشترین قیمت درتاریخ را به خود دید، در شرایطی که ایران از آن حداقل بهره را برد و در سال ۹۱ در آمد نفتی دولت به ۱۱۳میلیارد دلار رسید که در تاریخ ایران بی‌سابقه بود. یادآوری این موضوع بی جهت نیست که بانک مرکزی از سال ۸۷ به بعد یعنی آخرین سال دوره نخست «محمود احمدی نژاد» دیگر آمار دقیقی در مورد صادرات نفت ارائه نداد. براساس اعلام اوپک، طی ۸ سال ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد، کشور از طریق صادرات نفت بیش از ۵۷۸‌میلیارد‌دلار درآمد داشته است. این یعنی در ۸ سال احمدی‌نژاد درآمدهای نفتی نسبت به دوره قبل‌تر، یعنی ریاست جمهوری «سیدمحمد خاتمی» ۲۴۶‌درصد افزایش داشت. این افزایش فوق‌العاده می‌توانست به یک فرصت تبدیل شود. هاشمی‌رفسنجانی در ۲ دوره ریاست‌جمهوری کشور جنگ‌زده ایران را تنها با ۱۲۳‌میلیارد‌دلار اداره کرد و دولت «میرحسین موسوی» جنگ را با ۱۰۳‌میلیارد‌دلار اداره کرد. حال اما با کاهش ۵۰درصدی قیمت نفت شرایط دشوارتر می‌شود و دولت یازدهم برای خروج از بحران های اقتصادی و چالش‌های منطقه‌ای نیاز به برنامه‌ریزی بلند مدت اقتصادی بر اساس واقعیت‌های جاری در سطح کشور و منطقه دارد. از طرفی کاهش قیمت جهانی نفت می تواند فرصتی برای رشد و درآمدزایی صنایع دیگر، وابستگی کمتر به درآمد حاصل از فروش نفت. وسعت صنعت توریست و گسترش صادرات غیر نفتی باشد.

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • عارف یزدانی می‌گه:

    درود بر خانم غلامی
    تحلیل خیلی خوبی بود
    موفق باشید

  • عسکری می‌گه:

    در حالی که دولت جدید انگ دروغگویی به دولت قبلی می زد وعزم خود را برای مبارزه با مفاسد اقتصادی ، که بیشترشان خود اقایون بودن جزم کرده بود حال در دولت تضعیف امید سر از دزدی دوازده هزار ملیاردی در می اورند

  • ناشناس می‌گه:

    افتخارات دولت تدبیر و امید :
    با همت و تلاش مسئولان دولت غرب و آمریکا توانستند بعضیاز درهای نیروگاهای هسته ای مارا پلمپ کنند
    با همت و تلاش مسئولان دولت آمریکا توانست غنی سازی انرژی هسته ای را بین ۱ تا ۵ درصد بعضی می گویند ۳ درصد پایین بیاورند
    بازرسان آژانس بازدیدشون از نیروگاههای هسته ای بیشتر شده
    جسارت اسرائیل وآمر یکا به کشور بیشتر شده
    با گردن کجی های زیادی نفت مارا به زیرقیمت ۶۰ دلار آوردن

    محتوا و وزن مواد غذایی را کم کردند می گویند ما قیمت های را کنترل کردیم؟!

    و این هدیه آخر ؛
    اندازه نان را کوچکتر کردن و گرانترش کردند

    و اما دولت احمدی نژاد
    در مرکز آمریکا جلوی شیطان برگ (آمریکا) ایستاد و حرف خود را زد وآنها خورد کرد
    نترس و شجاع و با جسارت بود کار خورد برای خداانجام می داد
    قیمت نفت را توانست ۱۲۰ دلار هم بفروشد
    کارگران و کارمندان دولت از ایشان راضی بودند
    غنی سازی انرپی هسته ای تا ۲۵ درصد هم پیش رفت
    مردمی بود و از جنس مردم بود ودرد فقرا و ضعیفان را می دانست
    توانست هدفمندی یارانه ها را اجرا کند
    در دولت ایشان بود که انرژی هسته ای ایران به رسمت شناخته شد
    اگر به دولت قبل از احمدی نژاد برگردید دولت اصلاحات(آقای خاتمی) و تاریخ انرژی هسته ای را مطالعه کنید مشاهده می کنید که انرژی هسته ای به سوی پرتگاه پیش میرفت
    این دولت احمدی نژاد بود که به انژی هسته ای هویت داد

    و اما بعد
    با روی کار آمدن دولت روحانی دولت احمدی نژاد به دورغگویی متهم شد
    مبارزه با مفاسد اقتصادی رونق گرفت

  • شهرام خادم می‌گه:

    مطلب روشن بود و تحلیل قابل فهمی داشت؛روان,سلیس,مختصر و مفید؛سپاس از نوشته ی کامل تان

    • شفیعی می‌گه:

      می فرمایید روشن وسلیس ، اما دروغ وتقلید کورکورانه بود. ای کاش مناظره ای در کار بود.

  • ای می‌گه:

    …………….. تا حالا هرچه افتتاح داشته از دولت قبل بوده بعدش هم مبلغ پرداختی یارانه خودش از افزایش حامل های انرژی بوده هرچند که دولت جدید حاملهای انرژی رو افزایش داد اما رقم پرداختیه یارانه رو افزایش نداد همه استخدامها رو کنسل کرد.حقوق کارمندا رواز همه جاش زده ،پروژهای عمرانی هم که تعطیل شده ،انرژی هستها ی هم بسته ٍ،شیبیب ملایم اجناس هم که می بینید. اگه این جمله دولت قبل نبود باید کی رو مقصر میکردید

200x208
200x208