تاریخ درج خبر : 1393/12/02
کد خبر : ۴۵۴۷۹۳
+ تغییر اندازه نوشته -

«نورمحمدمجیدی؛ پژوهشگر و پرکارترین نویسنده استانی»

سایت استان: نورمحمد حسینی سوق

 بی شک سابقه مطالعات روستایی و عشایری در ادبیات ،به مطالعه ای تحت عنوان المسالک و الممالک ابن خردادبه (۲۵۰)هجری بر می گردد. بعدها این رویه توسط جغرافی دانان و مورخان ادامه پیدا می کند. آثاری مثل البلدان یعقوبی و التنبیه الاشراف مسعودی و المسالک و الممالک اصطخری و صوره الارض ابن حوقل و سفرنامه ناصر خسرو و و فارسنامه ادریسی ،نزهه القلوب مستوفی ،سفرنامه ابن بطوطه ، فارسنامه ناصری ،ادامه رویه فوق می باشند.در.این آثار نویسندگان، توانستند به نحوی نحوه حیات و زندگی در جوامع آن زمان را برای نسلها و تاریخ ماندگار نمایند. تا ابتدای قرن ۱۴ شراط به همین نحو ادامه پیدا می کرد . مطالعات مدون و مدللی در حوزه مناطق عشایری و روستایی وجود نداشت. کتای مطلع الشمس ضیع الدوله شاید اولین کتابی است که بتوان آن را آغار مطالعات روستایی ایران فرض نماییم سپس در سال ۱۳۳۱ جلال آل احمد کـتاب«اورازان»را در بـاب«وضع محل،آداب و رسـوم، فلکور و لهـجه»دهکده‌ اورازانـ‌ از توابع‌ طالقان که به گفتهء نـویسنده«مولد اجـداد او بوده است»منتشر کرد در پی مـوفقیت تـحقیقاتی بخش روستایی در دانشگاه تهران ،در سال ۱۳۴۳بخش مطالعات عـشایری بـه سرپرستی‌ نادر افشارنادری تشکیل شد و این بخش نیز نخستین‌ فعالیت‌ مطالعاتی‌ خود را بـه صـورت مقدماتی‌ در «دشت‌ میشان»آغاز‌ کرد و سپس در سـال ۱۳۴۴ همزمان با تشکیل سـازمان عـمران کهکیلویه و بویراحمد مطالعات خود را در آن منطقه مـتمرکز ساخت تشکیل سـازمان عمران کهکلیویه و بویراحمد(وابسته‌ به‌ سازمان برنامه و بودجه)در سال ۱۳۴۵ و ارائه سفارش کار از طریق آن سـازمان بـه موسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات اجتماعی موجب شـد که بخش مطالعات‌ عشایری مـوسسه نـیز،نظیر بخش روستایی،از طریق‌ تزریق‌ اعـتبارات مـطالعاتی تقویت شود.گزارشهایی از قبیل«بررسی مقدماتی و طرح مطالعه آینده ایلات کهکیلویه و بویراحمد»(۱۳۴۴)،«جمعیت و شناسنامه‌ ایلات‌ کهکیلویه»(۱۳۴۶)کار‌ نـادر افـشار نادری و دیگران،«چرام»(۱۳۷۴)کار عزیز رخش خـورشید، اطلس ایـلات کـهکیلویه(۱۳۴۷)و«سی‌سخت بویراحمد سفلی»(۱۳۴۷)هر‌ دو‌ کـار جـواد صفی‌نژاد و نیز مونوگرافی سوق طیبی و مطالعه ارزشمند«بامدی طایفه‌ای‌ از‌ بـختیاری»(۱۳۴۶)که‌ زیـر نظر پرویز ورجاوند و با همکاری‌ عزیز‌ رخش‌ خورشید و هوشنگ کشاورز صورت گرفت،همگی از آثار این دوره پررونـق مطالعاتی در‌ بخش‌ عشایری‌ موسسه مطالعات و تحقیقات اجـتماعی هستند.اگرچه‌ گـزارشهای‌ تحقیقاتی سـالهای‌ اول‌ فـعالیت‌ ایـن بخش همه از حیث کـیفیت رتبه‌ بالایی‌ را احراز می‌کنند اما در بین این مطالعات«مونوگرافی ایل بهمئی»که در سال‌ ۱۳۴۷‌ در‌ بالغ بر۱۹۰صفحه بـه قـلم‌ دکتر نادر افشار نادری‌ منتشر‌ شـد جـایگاه ویـژه و بـی‌نظیری‌ دارد.ایـن‌ گزارش‌ شرح یافته‌هایی اسـت کـه مؤلف و همسرش(الویااسترپو-افشار نادری-و هردو انسان‌شناس)از طریق زندگی و همراهی‌ با‌ خانوارهای کوچندهء ایل بهمئی در‌ مدتی‌ بالغ‌ بر ۶ مـاه،گردآوری‌ کـرده‌ بودند.این مطالعه تا سالها در سازمان برنامه ، مهمترین ماخذ بودجه ریزی عشایری بوده است بعدها در ایران مطالعات روستایی و عشایری به شیوه علمی تر استمرا پیدا می کند که ماحصل آن اسناد و کتابهای زیادی در حوزه مردم شناسی و جامعه شناسی عشایری می باشد. مطالعات محلی در استان که بواسطه پژوهشگران غیر بومی آغاز شده بود بعدها توسط پژوهشگران بومی جان تازه ای گرفته بود. شاید یکی از پیشتازان این عرصه را بتوان کی عطا طاهری نامید. عطا طاهری با کتابهای کم حجم خود به قلم بدستان این استان جسارت نوشتن داد.برادران غفاری (هیبت الله و یعقوب ) از جمله کسانی بودند که اهالی کتاب و رساله این استان با قلم و آثار آنها آشنا شدند.نصر احمدی با کتاب مرفولوژی کرانه گمنام خود غنای ادبیات عشایری استان را زیاد تر نموده بود. بدنبال این جهش ،نویسندگانی چون نورمحمد مجیدی ، مصطفی تقوی ،کشواد سیاهپور ،آذرپیوند ،داوری ،گشتاسبی و برادران اکبری وتابان سیرت،رگبار مقدم….دست به قلم بردند و برای ثبت میراث فرهنگی مان زحمت بسیار کشیدند و زجر فراوان بردند.درمیان این نویسندگان ،نورمحمد مجیدی ازحیث پرکاری مقام برجسته ای پیدا کرده است. نورمحمد مجیدی دارای زندگی دوگانه است. دوره اول که تا پیروزی انقلاب و حدود ۱۳۶۰می باشد. در این دوره در روستای تراب طیبی از توابع سوق ، در کنار رودخانه مارون ساکن بود وبه کارهای اقتصادی و سیاسی و اجتماعی مشغول بود. در دوره دوم زندگی، این مرحوم تمام زندگی خود اعم از کار و سرمایه و..را فدای تحقیق و نگارش کتاب وتحقیق می نماید. کل نورمحمد مجیدی ،از ملاها و باسوادان حوزه طیبی با استفاده از فراغتی که پس از هجرت خویش بدست آورد به ناگهان با شجاعت تمام اولین کتاب خویش را تحت عنوان تاریخ و چغرافیای کهگیلویه و بویراحمد به زیور طبع آراست.سبک نگارش این کتاب ،متاثر از ادبیات و نوشته هایی بسیار قدیمی و تاریخی است.نثر ساده کتاب و بیان کلی وقایع و ورود نویسنده به بسیاری از موضوعات تاریخی و اجتماعی و حتی نام کتاب ، ما را به با یک پایه ای از وقایع و رخدادها و موضوعات می رساند که برای تکمیل و تحقیق آن باید تیم های تحقیقاتی و علمی زیادی را تشکیل داد. برای هم تباران خودمان یعنی ممسنی ها ، نورمحمد مجیدی همین شیوه بررسی را ادامه می دهد. او با نگارش تاریخ و جغرافیای ممسنی به نوعی سبک نگارش خود را به حوزه جغرافیایی دیگری وصل می کند که در نوع خود بدیع و تازه بود کار ارزشمند دیگرایشان ثبت و ضبط سروده ها و رزنمامه های عشایری بوده است که به صورت شفاهی در جامعه نقل و قول می شد . اولین همکاری بنده با ایشان در همین حوزه بود. نتیجه تحقیقات ایشان را ابتدا در فصلنامه فرهنگی آوای دنا چاپ نمودیم و سپس ایشان آن مطالب را همراه با عناصر فرهنگ عامه استان به عنوان یک کتاب به جامعه ادبی تقدیم نمود. خدمت فرهنگی دیگر ایشان معرفی علما و مشاهیر استان بود. مشاهیری که ناشناخته و گمنام بودندو کسی از کم و کیف زندگی آنها آگاه نبود.این مطالعه که با همکاری امور اجتماعی استانداری صورت گرفته بود بعدها هم به عنوان کتابی به همین عنوان چاپ شده است. دغدغه آخر عمر ایشان معرفی طایفه کرایی به عنوان یک طایفه مهم و پرجمعیت در استان و حتی ایران بود. تعصب ایشان به این طایفه و برادران خویش ،تا بدانجا پیش رفت که این طایفه را تاحد ایل بالا برده است. کتاب تاریخ باستانی ایل کرایی در پاسخ به این دغدغه فکری و تعصب قومیش نوشته شده است سایر مطالعاتش در حوزه بهبهان و ایران خواندنی و قابل تامل است.. به هر حال ایشان یک کلکسیونر تاریخی بود. اسناد و اطلاعات تاریخی زیادی در حوزه کهگیلویه و بویراحمد و بهبهان و ممسنی داشت. یاد داشت های مستندی هم در اختیار داشت. او همانند یک مردم شناس محلی تحقیق می کردو می نوشت و با شجاعت تمام چاپ می کرد. به هر حال شهرت مرحوم کل نورمحمد مجیدی ، را فقط باید مدیون همین نوشته ها و رسالاتی بدانیم که تا آخر عمر جهان نام وی را جاودانه می کند. بنده به سهم خویش ضمن عرض تسلیت به جامعه فرهنگی و اهل قلم استان و پیشکسوتان فرهنگی ،ازخانواده فرهنگ دوست شان درخواست دارم که ضمن صیانت از نوشته های چاپ شده اش،برای انتشار یادداشتهای احتمالی اش نهایت دقت و تلاش را داشته باشند.

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • پوریا پورمحمدی می‌گه:

    سپاس از شما دکتر عزیز
    امید که از شما کتبی با مضمون جامعه شناخنی عشایری ببینیم…

  • زرین می‌گه:

    با سپاس از آقای حسینی!خدا رحمتشون کنه،اما بنظرم مراسم و بزرگداشت شایسته تری باید برایش برگزار می شد! ایشان در اندازه خود شبیه بود به مرحوم دکترباستانی پاریزی که فروردین امسال درگذشت!
    بی شک کمبود اینگونه سرمایه های انسانی است که پشت ماهارا برای پیشرفت خالی کرده است!

  • بوذری می‌گه:

    نور محمد مجیدی باعشق وایمان قلبی می نوشت باغی ازگلبوته های یاس برجریده روزگار به یادگارگذاشت . پرکاروتوانمندبود بایدبیشتر اورابشناسیم واز باغ تکلمش میوه ی معرفت بچینیم تاهمچنان چادرایل برپاباشدوازداس دروگر دهردرامان ..روحش شادباتشکرازمعلم دیرینم آقای حسینی

200x208
200x208