تاریخ درج خبر : 1391/08/23
کد خبر : ۵۰۱۴
+ تغییر اندازه نوشته -

اینجا همه چیز به مویی بند است

بحث بر سر جایگاه و قابلیت‌های پارلمان در جمهوری اسلامی همواره و در همه دوره‌های فعالیت مجلس شورای اسلامی داغ بوده است. نمایندگان مجلس همواره در اظهار نظر نشان داده اند که به شدت علاقمندند که با اتکا به بیان حضرت امام خمینی (ره) مجلس را در راس همه امور نگهدارند و این در راس بودن را به مردم و سایر امور هم نشان دهند. آنها معمولا به زعم خود برای رسیدن به این مهم از همه ابزارهای کوچک و بزرگی در اختیار استفاده کرده و راه‌های مختلفی را امتحان می‌کنند. اما انگار همیشه یک جای کار می‌لنگد و خروجی نهایی کار کمتر آنگونه که انتظار دارند می‌شود.
معمولا در پارلمان، استیضاح از جمله موثرترین ابزارهای نظارتی و در عین حال راه میانبر برای رسیدن به راس امور است. گاهی نمایندگان برای اینکه نشان دهند دغدغه مسائل و مشکلات موکلان خود را دارند، دست به دامان این ابزار می‌شوند. آنها با استفاده از این اهرم نظارتی، می‌تواند هر ازگاهی که کار اجرایی در یکی از حوزه‌های اقتصادی اجتماعی فرهنگی و یا سیاسی گره بخورد، با کشاندن مسئول مربوطه به مجلس و نهایتا استیضاح وی، سلب اعتماد خود از وزیرِ کم کار، بیکار و یا خدای نکرده خطا کار را به مردم نشان دهند و جایگاه خود را به عنوان قانونگذار در مقایسه با سایر امور بالا بکشند. با این حال نگاهی به وقایع پارلمانی سال‌های گذشته و حال نشان می‌دهد که نمایندگان آنگونه که باید، نخواسته و یا نتوانسته اند از این اهرم استفاده نمایند. آنان هر چند ماه یک بار شمشیر استیضاح را برای یکی از وزرا از غلاف بیرون کشیده و بالامی برند. اما در میانه راه و بی آنکه در وزارتخانه مورد نظر گشایشی شده و اتفاق میمونی برای پیشبرد امور مملکتی در آن حوزه افتاده باشد، ناگهان شمشیر به غلاف می‌رود. ده‌ها نماینده که تا همین دیروز برای عزل و استیضاح وزیر سینه چاک کرده و در گفت وگو با خبرنگاران نطق‌های غرا می‌کردند، بی سر و صدا و گاهی شبانه امضای خود را پس می‌گیرند و همه چیز را به گردن شرایط حساس کنونی! می‌اندازند. این ماجرای استیضاح‌های پس گرفته شده در سال‌های اخیر آنچنان متداول و مرسوم شده است که دیگر شنیدن خبر جمع آوری امضا و یا اعلام وصول استیضاح فلان وزیر برای مردم و اهالی رسانه کمترین ارزش‌های خبری را دارند و سردبیران با دیده تردید به گزارش و خبر خبرنگارخود در این باره نگاه می‌کنند. چرا که تجربه نشان داده است، تصمیم نمایندگان به مویی بند است و به راحتی آب خوردن 90 امضای پای یک طرح استیضاح می‌تواند در کسری از روز به 9 امضا کاهش پیدا کند.
« سوال از رئیس جمهور» زمانی آخرین تیر در ترکش برای نظارت مجلس بر عملکرد رئیس قوه مجریه و مهم ترین و حیاتی ترین ابزار پارلمان برای نقد عملکرد رئیس دولت محسوب می‌شد. تا همین چند سال پیش، با وجود تقابل‌های هر از گاهی روسای جمهور و مجلس، هیچ گاه پیش نیامد که حتی زمزمه جمع آوری امضا برای سوال از یک رئیس جمهور در صحن و راهروهای مجالس پیشین شنیده شود. اما تقریبا بیشتر روزهای عمردولت دهم و مجلس گذشته و فعلی( هشتم و نهم) با بحث رسمی و غیر رسمی درباره تلاش نمایندگان برای «سوال از رئیس جمهور» و کش و قوس‌های سیاسی آن سپری شد. سرانجام در اواخر فروردین ماه امسال برای اولین بار این اهرم حساس نظارتی توسط نمایندگان خرج شد و صحن عمومی مجلس شاهد سوال از رئیس جمهور بود. جلسه سوال اما به مزاح و مطایبه آقای رئیس جمهور با نمایندگان گذشت و کمترین خروجی را برای ساکنان بهارستان به همراه نداشت. چرا که آنگونه که شایسته این اهرم و ابزار نظارتی در اختیار نمایندگان مردم بود از آن استفاده نشد. اکنون و با گذشت فقط 6 ماه از سوال اول، نمایندگان مجلس هشتم برای دومین بار در یک سال بی آنکه از تجربه 28 فروردین درسی گرفته شده باشد، بار دیگر سنگ بزرگ « سوال از رئیس جمهور» را برداشته اند.
با فرض لغو نشدن طرح سوال از رئیس جمهور کمتر کسی انتظار دارد که خروجی حضور رئیس جمهور در صحن مجلس برای پاسخگویی به پرسش نمایندگان به نفع حال و روز اقتصاد کشور باشد. در خوشبینانه ترین حالت تقابل بیش از پیش قوای سه گانه، تداوم انداختن توپ تقصیرها به گردن همدیگر و سیاسی تر شدن فضای دو قطبی حاکم تنها عایدی برگزاری این جلسه خواهد بود. از این رو است که اصرار شکننده و پر از سوال نمایندگان برای سوال از رئیس جمهوری که از همین حالا پاسخ هایش مشخص است نه تنها اقدام مثبتی در راستای ایفای وظیفه نماندگی نیست بلکه در راستای سایر سیاست‌های کلی بیان شده از سوی رهبری انقلاب برای کاهش اختلافات قوا نیز ارزیابی نمی‌شود.
علاوه بر ابزارهای استیضاح و سوال، تقریبا کسی به یاد ندارد آخرین باری که گزارش یک طرح تحقیق و تفحص در صحن مجلس قرائت شد یا در اختیار نهادهای نظارتی و قضایی مربوطه گذاشته شد، کی بود؟ نمایندگان علیرغم بیان با آب و تاب برخی تصمیم‌ها و طرح وعده‌های رنگارنگ برای کنکاش در عملکرد نهادهای و دستگاههای مختلف، در انجام طرح‌های تحقیق و تفحص نیز آنگونه که باید موثر و موفق عمل نکرده اند و در سال‌های اخیر تقریبا از طرح‌های ادعایی تفحص هیچکدام منجر به خروجی خاصی نشده اند. اظهار نظرهایی که به سرعت تکذیب می‌شوند، ائتلاف‌هایی که دیری نمی‌پایند، فراکسیون‌ها و کمیته‌هایی که فقط روی کاغذ تشکیل می‌شوند، طرح‌ها و لوایحی که در کمیسیون‌ها خاک می‌خورند، فرصت‌هایی که با طرح اختلافات سیاسی از دست می‌رود و موارد دیگری از این دست، از دیگر نقدهایی است که بر عملکرد مجلس و برخی از وکلای مردم وارد است و جای بحث جداگانه دارد.
واقعیت این است که در غیاب ساختار حزبی قدرتمند و موثر در کشور و به مدد تشکیل جبهه‌ها و ائتلاف‌های مقطعی و موقتی در بحبوحه هر انتخابات، در هر دوره مجلس، بخش اعظمی از منتخبان راه یافته را مجموعه ای سیال و ناشناخته از افرادی تشکیل می‌دهند که علیرغم اتفاق نظر بر روی برخی کلیات، به تدریج جزییات سمت و سوی گرایش سیاسی خود را بروز می‌دهند یا هیچ گاه موضع خود را نشان نمی‌دهند. به طور معمول این دسته از نمایندگان در طول دوران نمایندگی خود از خط و ربط‌های تشکیلاتی و حزبی فارغند و به جبهه و ائتلاف‌هایی که از آنان حمایت کرد نیز تعهد مشخصی ندارند. این دسته از نمایندگان که تعدادشان هم کم نیست، در طول دوران نمایندگی معمولا قابل پیش بینی نیستند و در مسائل ریز و درشت پارلمانی صرفا بر پایه اجتهاد شخصی و تاحدودی از طریق چانه زنی با جریان‌های مخالف و موافق اتخاذ موضع کرده و رای می‌دهند. از این رو است که حتی تا آخرین روزهای حضور این دسته از نمایندگان در پارلمان نه منش سیاسی آنها قابل تحلیل است، نه واکنش و رای آنها به طرح‌ها و لوایح قابل پیش بینی است و نه تصمیم هایشان قابل اتکا و امضاهایشان پای طرح سوال و استیضاح و تحقیق و تفحص دوام و بقا دارد. چنین است که در این چند ساله با وجود یک دست به نظر رسیدن اکثریت مجلس‌های هفتم، هشتم و نهم، حتی در مواقعی که طیف فراگیر از نمایندگان در موضوعی اتفاق نظر داشته اند هم خروجی و نتیجه نهایی کار قابل پیش بینی و محاسبه و تحلیل نبوده است. چرا که در بهارستان همه چیز به مویی بند است و قدرت چانه زنی هر معادله ای را می‌تواند بر هم بزند…

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

200x208
200x208