تاریخ درج خبر : 1394/10/19
کد خبر : ۵۲۹۶۳۳
+ تغییر اندازه نوشته -
آصف رستم نژاد

«انتخاب عقلانیت در اسارت قومیت»

img_0614

سایت استان: آصف رستم نژاد*

ارسطو در کتاب سیاست می گوید:خانواده نخستین اجتماعی است که وجودش ضروری است وخانواده کانونی است که شکل گیری آن به انگیزه طبیعی صورت گرفته نه به عمد و اراده.یکی از نخستین انگیزه های طبیعی شکل دهنده خانواده میل به بقا و تداوم نسل بوده است،این تمایل به حکم طبیعت و برای مرتفع نمودن نیازهای جنسی ، مادی ، معنوی و حفاظت فیزیکی از خود و فرزندان و دریک کلام امکان بقا شکل گرفت و تکامل و تداوم یافت.پس از تشکیل خانواده و گسترش آن ابتدا این نهاد توسط کهنسال ترین عضو خود اداره می شد.هومر در اثر سترگ خود ایلیاد در توصیف خانواده می گوید:کانونی که هر کسی برای فرزندان و زنانش قانون وضع می کند و در نکوهش تجرد(فرد بدون خانواده)می افزاید”فرد بی خانمان و بی قانون و بی قوم” به اتمی می ماند که از مولکولهایش جدا افتاده باشد یا به مهره ای در بازی شطرنج می ماند که تک و مهجور واقع شده است.
از بهم پیوستن خانواده ها،دهکده ها و از تجمع دهکده ها،شهرها که اجتماعات بزرگ هستند شکل می گیرد و هر اجتماعی از کوچک گرفته تا بزرگ نیاز به حاکمیتی دارد منتهی تحکیم این حاکمیت در ادوار گذشته بشری بر پایه ی قدرت فیزیکی بنا نهاده شده بود و به مرور تکامل اجتماع بشر عنصر آمریت هم متحول گردید.
عناوینی همانند فروانروا،حاکم و شیخوخیت،قومیت و قبیله وعشیره همه نشان از حاکمیت سنتی دارد.در این حاکمیت یک نفر و یا یک اقلیت محدود ومعدود فرمان میدهند و اکثریت فرمان می برند در این نظام زیر دستان و فرمانبران نقشی در انتخاب حاکم و فرمانروا و بالطبع نقشی در اداره و کنترل شهر و جامعه خود ندارند،چنین وضعی به تعبیر هابز و لاک وضع طبیعی نامیده می شود.
همزمان با گسترش شهرنشینی و ازدیاد جمعیت پیچیدگی های زندگی به خصوص پیشرفتهای تکنولوژیک، دیگر نظامهای سنتی علی رغم همدلی و وفاقی که در میان افراد قبیله و عشیره خود در پی داشت قادر به پاسخگویی نیازهای جامعه آدمیان نبود و ضرورت نوع دیگری از نظامهای اجتماعی را ایجاب می کرد ،یعنی نظامهای مدرن متکی به اراده افراد و امکان انتخاب توده مردم که جایگزین نظام ها و شیوه های سنتی و قومیتی گردید.
با عنایت به آنچه در بالا گذشت می توان گفت در استان ما ،هر از گاهی از پتانسیل ها و ظرفیت های بجا مانده از قومیت در جهت ناصواب برای تصدی مناصبی از قبیل شورای شهر و نمایندگی و وکالت مجلس شورای اسلامی بهره می جویند،این نگرش به قومیت یک تهدید است نه فرصت که به اجمال به شرح آن می پردازیم.
قومیت یک امر نَسَبی است نه اکتسابی اینکه فرد به کدام قوم تعلق داشته باشی نه افتخار است و نه مایه سرشکستگی،نَسَبی بدین معنا، عرضی است نه ذاتی. فرد در انتخاب آن کمترین سهم و نقشی ندارد،در جامعه امروز افراد را بر اساس میزان دانش و آگاهی و خردورزی و تجربه و کارامدی او می سنجند نه قومیت او که متکی به غریزه و احساس است.
فکر و اندیشه یک جریان سیال و پویاست به مثابه ی رودخانه ای می ماند که دایم در حرکت است و هیچگاه از حرکت باز نمی ایستد. رفتن به سوی قومیت، فکر و اندیشه را از سیالیت و جریان می اندازد و انجماد و تحجر به بار می اورد. می توان فکر و اندیشه را به آب باران تشبیه نموده و قومیت را به آب ناودان،به تعبیر مولانا:
آب اندر ناودان عاریتست
آب اندر ابر و دریا فطرتیست
آب باران باغ صد رنگ آورد
ناودان،همسایه در جنگ آورد.
افتادن در چم و خم قومیتها و سنتی فکر کردن،به هیچ انگاشتن مدرنیته و لوازم آن است و موجب ظهور و تقویت دوگانگی و تعارضات قومیتی می شود، و در برهه ی خطیر کنونی ما سخت محتاج اجماع و اتحاد هستیم و نه تفرق و تشتت.فاجعه بارتر این که کسانی تغافل ورزیده و بر تنور قومیت و ضدیت آنها می دمند و در انتخابات و در مقام کاندیداتوری مجلس شورای اسلامی همانگونه عمل می کنند که در شورای شهر و روستا. انتخاب مجلس را با شورای شهر اشتباه گرفتند، طایفه گرایی را بجای عقل گرایی نشاندند
از آن جایی که دامنه برد و نفوذ قومیت ها محدود است اطمینان خاطر دارم که در انتخابات مجلس پناه بردن به دامان قومیت از چاله به چاه افتادن است ،بنابراین ضرورت دارد ،کاندیدهای محترم مجلس شورای اسلامی به لایه های اجتماعی جامعه توجه نموده و از دامن زدن به بحث قومیت بپرهیزند،قشر بندی جامعه را مد نظر داشته و برنامه های عملی و علمی عرضه بنمایند.
به زعمای قوم و علمای صاحب نفوذ و نیک اندیش و روشن ضمیر فرض است که نگذارند انتخاب عقلانیت در اسارت قومیت گم شود و شایسته سالاری و ضابطه در چنبره قومیت و رابطه به دست فراموشی سپرده شود.

*کارشناس ارشد فلسفه

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

200x208
200x208