تاریخ درج خبر : 1394/10/22
کد خبر : ۵۳۰۰۲۱
+ تغییر اندازه نوشته -

گلگشتی در چرام همراه با پدر کتاب‌شناسی ایران

image_460_342

در بخشی از سفرنامه دکتر ایرج افشار که برگرفته از فصلنامه فرهنگ مردم است گوشه ای از خاطرات وی از سفر به منطقه چرام آمده است که در ادامه بخوانید.
مرحوم دکتر ایرج افشار از پراثرترین پژوهشگران معاصر ایران و معروف به پدر کتاب‌شناسی ایران است که سلامت جسمی و روحی، جدیت و مداومت خستگی‌ناپذیر در کار، ساده‌زیستی و پرهیز جدّی از اتلاف وقت، موجب شد تا حاصل عمر او آثاری پرشمار اعم از کتاب، مقاله، تصحیح متون، انواع فهرستها، کتابشناسی‌ها، نطق‌ها و خطابه‌ها، یادداشت‌ها و نوشته‌های دیگر باشد.

وی در طول حیات خویش فعالیتهای گسترده ای را در عرصه فرهنگی _ پژوهشی انجام داد که سردبیری چند نشریه فرهنگی و همکاری با آنها، کتابداری، فهرست‌نگاری، نسخه‌شناسی، تدریس دانشگاهی در داخل و گاه در خارج، مطالعات ایران‌شناسی، قاجارپژوهی، همکاری در سطوح مختلف با نهادهای متعدد پژوهشی و ایران‌شناسی و کتابخانه‌ها و مراکز نسخه‌های خطی، از جمله آنها است.

دکتر افشار سفر را تاریخ زنده ایران می‌دانست و سفرنامه هایی با بیش از هزار صفحه دارد که ماحصل سفرهای وی به نقاط مختلف کشور می باشد.
نام مرحوم دکتر ایرج افشار با ایران‌شناسی پیوند خورده است و به گفته همراهان وی آنچه برای او مهم بود جایگاه مردم بومی مناطقی بود که به آن‌جا سفر می‌کرد و معتقد بود مردم بومی بهترین سند و راه بلدی هستند که می‌توانند او را در شناسایی منطقه یاری کنند در کل ایران برای او ورای اقلیت‌ها و قومیت‌ها مهم بود.

در بخشی از سفرنامه دکتر ایرج افشار که برگرفته از فصلنامه فرهنگ مردم است گوشه ای از خاطرات وی از سفر به منطقه چرام آمده است که در زیر می خوانید:

” ساعت نه صبح از باشت به سوی چرام حرکت کردیم . نادر عسکری و پناهی ( دبیر ادبیات عرب) هم همراهمان شدند. در راه به گروه رقصندگان زن و مرد ایلیاتی رسیدیم با نوازندگان دهل و سرنا . گفتند از معروفترین رسته در حرفه خودند. چهار زن و چهار مرد می رقصیدند. محوطه کوهستانی بودند. کوهش خامی(خومی )نام دارد. درختان بلوط و بنه در اطراف محوطه و منظره ای بهشتی را به جلوه درآورده بودند. پیرمردی نشسته بود محو رقص بود و شنیدن ساز یکنواخت دهل و نقاره عالم را سیر می کرد. پرسیدیم چه خبر است و چه فهمیده ای . گفت زندگی به شادیهایش لذت بخش است نه دلگیریهای آن . من از این سازست که به شور می آیم و زنده می مانم . پدرانم هم همین را دوست داشتند. زندگی برای ما این است.
چرام و دهدشت
کوه پشت کوه را گذراندیم . چند گردنه در راهمان بود. رسیدیم به چرام و دهدشت دو آبادی که میانشان ده کیلومتر مسافت است . سرسبزی درختای بلوط و مزارع گندم تا شادگان ادامه داشت . پس از شادگان کوهها رنگی دیگر و صحنه های مغایر پیدا کرد. چند نفر از دوستان خاندان عسکری دم چشمه بلقیس که مدخل آبادی دهدشت است منتظرمان بودند. آب زلال خوش نمای چشمه بلقیس از این کوه می جوشد. باغ آن دارای انواع درختهای معروف است مانند بید و خرمالو و خرما و لیمو و پرتقال و سرو و چنار و پالم و انار و انجیر و حتی تبریزی.
عمال شهرداری به باغ سازی و جدول بندی مشغول بودند. آن مجمع سرسبزی و لطف را گذاشتیم آمدیم به چرام به خانه آقای نصیر هادی پور. با نام ایشان بیست سال بود که آشنا بودم چون مجله آینده را مشترک می بود. ایشان از مطلعین مفرد محلی است که به جغرافیای تاریخی سراسر منطقه آشنایی دارد. از خان چرام پرسیدیدم نهال پالمهای بلند را از کجا آورده اید؟ فرمود که یکی از دوستانم که در دهه بیستم به بغداد رفته بود چند نهال برایم آورد. درین مناطق «خطیر» حرمتی دارد کار او آرایشگری است . زن خطیر محرم عروس و تازه داماد است و آنان در مراسم رودخانه شورون آداب ازدواج را به عروس و داماد می آموزند. نزد هادی پور فتوکپی این سند را دیدم که مربوط به جد اوست با مهر چارگوش شاید زین الملک(1301).
عالیجاه عزت همراه هادی خان کلانتر طایفه چرام را مرقوم می شود چون عالیجاه ولی خان کلانتر طایفه بویراحمد سرحدی به موجب نوشته که سپرده است باید همه ساله مبلغ دویست تومان صیغه مواجب در سه قسط ضمیمه اقساط دیوانی خود در وجه عالیجاه محمد جعفر خان عاید دارد چون مشارالیه نوکر رکابی است و از جهت مخارج موکل است محض رعایت حال او به موجب این دستخط مقرر است که آن عالیجاه مبلغ شصت و شش تومان و شش هزار و پانصد دینار از بابت قسط اول مالیات طایفه چرام به موجب قبض… به عالیجاه محمد جعفر خان عاید و کارسازی دارد و این دستخط را سند خود دانسته و دریافت در وقت محاسبه …،او محسوب خواهد شد. تحریراً فی شهر ذی الحجه الحرام سنه 1309 مطابق لوی ئیل . قبض مبلغ مزبور در متن از عالیجاه محمد جعفرخان دریافت شده است . آن عالیجاه همین دستخط را از مشارالیه دریافت نموده تنخواه را عاید دارد.»
در دهدشت رستم عزیزی برادر عطاخان طاهری را رفتیم دیدم . مهربانی کرد و به شهردار دیشموک- که می خواهیم ازآن معبر سخت بگذریم – تلفن زد که راه از آنجا تا باغ ملک را به ما نشان بدهد. “

نام مرحوم دکتر ایرج افشار با ایران‌شناسی پیوند خورده است و به گفته همراهان وی آنچه برای او مهم بود جایگاه مردم بومی مناطقی بود که به آن‌جا سفر می‌کرد و معتقد بود مردم بومی بهترین سند و راه بلدی هستند که می‌توانند او را در شناسایی منطقه یاری کنند در کل ایران برای او ورای اقلیت‌ها و قومیت‌ها مهم بود.

منبع:پاتوق وبلاگ نویسان شهرستان چرام

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

200x208
200x208