تاریخ درج خبر : 1394/10/22
کد خبر : ۵۳۰۰۶۵
+ تغییر اندازه نوشته -
دکتر علی تفضلی

«کاندیداتوری مجلس و تایید اجتماعی»

a-tafazoli1

سایت استان: دکتر علی تفضلی*

در استان کهگیلویه وبویراحمد بیش از 100 نفربرای نمایندگی مجلس ثبت نام کردند.درحالی که رقابت بر سر سه کرسی است. تعداد بالای نامزدها را چگونه می توان تبیین کرد؟
درحالی که همگان می دانند که درهر حوزه استان رقابت فقط بر روی یک کرسی است ومی دانند که درهرحوزه انتخاباتی رقابت با احتمال بسیار بالا بین 3نفر بیشتر نیست،چون اولا هر حوزه انتخاباتی یک جامعه ای است با ساختار معین و در هر کدام ازقلمروهای فعالیت جمعی برای رسیدن به هدف ده تا راه وجود ندارد. بنابراین راههای دارای حدمعمول بهینه محدود است. چرا این تعداد اشخاص نامزد نمایندگی شده اند؟ این اشخاص با چه انگیزه ای نامزد شده اندیعنی هدف انها از نامزد شدن چیست؟
برای پاسخ به این پرسش،ابتدا چارچوب نظری ارایه می شود، با این توضیح که نامزد شدن به زبان جامعه شناسی یک کنش است.کنش یعنی رفتار معنادار.معنا یعنی انگیزه.بنابراین هرکدام از نامزدها برای کنش خویش انگیزه ای دارند.علاوه براین با فرض عاقل بودن انسان، کنش او هم عقلانی است یعنی مبتنی بر حساب و کتاب است.
“کنشگر در هرکنشی مقصدی دارد و از میان وسایل ممکن در ساختار، با توجه به محدودیتها و تحت تاثیر ارزشها ،هنجارها، عادات و هیجانها، برای نیل به مقصد و با رعایت اصل اخف و اسهل اقدام به عمل می کند.”بنابراین کنش همان تصمیم گیری است،وبا فرض عاقل بودن انسان،کنش عقلانی است وکنش عقلانی یعنی تصمیم گیری عقلانی.هرتصمیمی نیز پیامدی دارد.به بیان دیگر هر عملی که از شخص سربزند آثاری دارد.از یک حیث، می توان این آثار را به دو دسته تقسیم کرد:اثر درونی و اثر بیرونی.اثر درونی یعنی اثری که بر خود کنشگر دارد و اثر بیرونی یعنی اثری که بر محیط او دارد. علاوه بر این کنش را می توان با توجه به نتایج، به دودسته تقسیم کرد. کنش با پیامد قطعی و کنش با پیامد احتمالی.پس نامزد شدن در بدو امر دو اثر دارد یکی بر خود نامزد و دیگری بر محیط اجتماعی نامزد. نکته قابل توجه این است که گاهی کنش فرد کنش شخصیت حقوقی محسوب می شود. به این معنا که بطور نمونه نامزد شدن فرد عمل طایفه او هم محسوب می شود. اثر درونی در اینجا یعنی اثری که نامزد شدن بر طایفه نامزد نمایندگی دارد. همین جا یاد آوری این نکته لازم است که روند ساختار سیاسی ایران در مسیر تشدید ساختار قبیله ای است و امکان بازتولید این ساختار را افزایش می دهد. لذا این که در استان برخی مانند آقای ملک حسینی از یک سوقبیله گرایی را در بیان مذموم می خوانند و از سوی دیگر فعالیت حزبی را نیز تاب نمی آورند، بازتاب این وضعیت است.
نامزد شدن کنشی است با پیامد احتمالی اما احتمالش معین است، که جامعه شناسان اصطلاحا به آن تصمیم گیری در وضعیت”عقلانیت پارامتریک”می گویند. یعنی اهدافی که نامزد در تعقیب آنها است، با احتمال معینی حاصل شدنی است.
پس اگر هر کنشی تصمیم گیری است و اگر تصمیم کنشگران عاقلانه است، وبنابراین اگر نامزدهای نمایندگی مجلس اشخاص عاقلی هستند که قبل از اتخاذ تصمیم حساب کتاب کرده اند که از کدام راه بروند تا به هدف خویش برسند و اگر رقابت بر سر کرسی نمایندگی با احتمال معینی محدود به سه نفر در هر حوزه باشد، هدفی که بقیه آنها تعقیب می کنند، چیست؟
می دانیم که انسانها نیازهایی  دارند،یعنی نقص؛  کاستی وکمبودهایی  دارند.هنگامی که اشخاص کمبود و کاستی خویش را احساس کنند، و انگیزه ای برای ارضای آن داشته باشند در راستای ارضای آن اقدام به عمل می کنند.
می دانیم نیازهای انواعی دارد و در جامعه اموری تولید می شوند که ارضا کننده برخی از این نیازها هستند. یکی از این امور قدرت است. وقتی دیگران این قدرت را بپذیرند، به اقتدار تبدیل می شود. به این ترتیب قدرت و اقتدار برخی از نیازهای اشخاص را ارضا می کند. یکی دیگر از امور ارضا کننده، نیازها که در جامعه تولید می شود، پول است. پول نیازهای جسمانی و ایمنی را ارضا می کند. احترام یکی دیگر از امور ارضا کننده نیازهای انسان است.احترام و تایید اجتماعی موجب آرامش واحساس وابستگی دیگران به فردونیاز به داشتن حامی را ارضا می کند.
روشن است که بخش قابل توجهی ازنامزدها دنبال پول نیستند.چون از قِبل نامزدی مستقیما پولی عاید شخص نمی شود،آنان دنبال قدرت و اقتدار هم نیستند.یعنی هدف و انگیزه کنش انها کسب قدرت نیست.چون می دانند که ازاین راه بروند،به آن هدف نمی رسد و اساسا آنها چنین هدفی هم ندارند.
می ماند احترام.بسیاری ازنامزدها می دانند که اگرازاین راه بروند به احترام دست خواهند یافت. اکنون به نحوه دریافت تایید اجتماعی و احترام و آبروتوجه کنید:
-تصور کنید نامزدی را که در جمعی از مردم حاضر می شود.نگاه،احساس و رفتار مردم را نسبت به او تصور کنید.حالا عکس این را هم تصورکنید.یعنی همان شخص را در همان جمع در حالت نامزد نبودن تصور کنید، واندیشه و احساس و رفتار مردم را نسبت به اوحدس بزنید.معلوم است که در حالت اول احتمال دریافت احترام و تاییداجتماعی بیشتراز حالت دوم است.
-معروف شدن یعنی کسب شهرت یکی از راههای کسب احترام و تایید اجتماعی است.تنها درهنگامه انتخابات است که این فرصت برای شخص فراهم می شود تا پوستری از تصویر خویش را بر در ودیوار شهر بچسباندوازاین راه مشهور و شناخته شود.واین شناخته شدن برای انسانها حیاتی است.بسیاری از انسانها حاضرند پولهای درشت خرج کنند که مشهور شوند و ازاین طریق احترام دریافت کنند.
-شخص با نامزد شدن از قشرهای مختلف اجتماعی احترام آور دریافت می کند. البته میزان احترامی که از قشرهای مختلف کسب می کند یکسان نیست.چون آگاهی مردم از ساختار اجتماعی متفاوت است.فردی که مشهور شود واحتمال دریافت احترام برای او در قشرهای اجتماعی فراهم شود امکان توسعه روابط اجتماعی اش هم تضمین می شود. و توسعه مناسبات اجتماعی برای شخص سرمایه اجتماعی است و موجب افزایش میزان اعتماد مردم به او خواهد شد.
-فرزندان واعضای خانواده نامزد،نه تنها احترام و تایید اجتماعی دریافت می کنند،بلکه می توانند ازاحترامی که شخص از طریق نامزدی کسب کرده در جاهای دیگری استفاده کنند. مثل برادر نامزد نمایندگی مجلس که هنگام خواستگاری و در معرفی خود گفته که من برادر فلان شخص هستم که نامزد نمایندگی بود.اعضای طایفه شخص از طریق نامزد شدن او نیز احترام کسب خواهند کرد.
علاوه براین، احترامی که ازاین طریق کسب می شود ،کسری قدرت و اقتدارشخص را در حوزه های دیگر زندگی تا حدودی جبران می کند یا مازاد قدرت تولید می کند.برای آزمون این گزاره، نامزد نمایندگی را در خانواده اش تصور کنید.اگر زن باشد رفتار همسر و فرزندان با او تغییر می کند، اگر مرد باشد ، ذهنیت بانو و فرزندان نسبت به او در جهت مثبتی تغیر می کند.خانواده های نامزدها اغلب در همین مرحله از نامزدی او احساس لذت و خوب بودن دارند.واین رضایت درمواردی کسری قدرت و اقتدار نامزد را در خانواده جبران می کند و در مواردی هم موجب افزایش آن خواهد شد.
پس نامزد شدن اشخاصی که خود و دیگران می دانند شانسی برای کسب کرسی نمایندگی مجلس ندارد، عاقلانه است چون موجب کسب احترام وتایید اجتماعی می شود.چرا این افراد در عرصه سیاست احترام کسب می کنند؟چون روابط ساختاری وادی سیاست دچارا ختلال است.مانند داروخانه ای که علاوه بر دارو کالاهای دیگری هم درآن عرضه می شود یا مانند سیستم لوله کشی آب شرب شهرکه گاهی آب سرد وگاهی گرم و گاهی آب ولرم و گاهی یخ درآن جاری است.مردم هم البته می دانند که چنان ساختاری چنین نتایجی دارد.ازاین رواختلال در ساختارسیاسی است که نامزد شدن تعداد زیاد افراد را تسهیل می کند.
بنابراین جایی برای قضاوت ارزشی منفی درباره نامزدها وجود ندارد.اگر اشکالی هست که البته هست، در ساختار نظام سیاسی است که خلاء وجود احزاب درآن مشهود است، نه دراشخاصی که نیازهایی دارند وبرای رفع آن،در راههای موجود،می کوشند.با این وصف در ساختار سیاسی ایران راههای پیش روی اشخاص ویژگی ها یی دارند که اشخاص را برای رسیدن به امور مطلوب، به چنان کنشی ترغیب می کنند.ویژگی راههای ساختارسیاسی در انتخابات یکی هم این است هر فردی با هر میزانی از سیاست ورزی می تواندنامزد شوداما قدرتی عایدش نخواهد شد،گرچه آبرودریافت خواهد کرد.همان طور که می توان از راه سیاست رفت و ثروت اندوخت اگرچه از سیاست ورزی بی بهره باشید.
در واقع ساختار سیاسی در جامعه ایران شباهت به جمعه بازار دارد.مادامی که این ساختار اصلاح نشود آن رفتارها هم تکرار خواهد شد و البته باید سپاس گذار این دسته از نامزدها بود که به طرق مبتذل روی نمی آورند.طرقی که در صورت تداوم ساختارموجود سکه رایج سپهرسیاست خواهد شد.

*پژوهشگر علوم اجتماعی

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • سعید اسلامی می‌گه:

    با عرض سلام و ادب و احترام خدمت سرور معظم جناب آقای دکتر تفضلی
    جناب آقای تفضلی،انتظار حقیر و بعضی از همولایتی های جنابعالی این بود که با توجه به پتانسیل های بالقوه و سواد کافی و وافی جنابعالی به عنوان یکی از چهره های شاخص استانی در انتخابات مجلس دهم حضور می یافتید و تنور انتخابات را در کهگیلویه بزرگ گرمتر می نمودین.هر چند از لحاظ جناح سیاسی و طرز تفکر،دیدگاه مشابهی نداریم، لیکن همواره توفیقات و پیشرفتهای جنابعالی را در سطح کلان کشوری آرزومندیم.انشاءالله که در سایه عنایات ویژه حضرت ولیعصر(عج)همواره موفق و منصور و پیروز باشین و موفقیتهای روز افزونتان را شاهد و ناظر باشیم.

  • ناشناس می‌گه:

    به نام خدا.از مردم عزیزوجوانان عزیز دعوت میشود با همدلی وهمزبانی و اتحاد و بدون نگرانی ورودسیف السادات به عرصه انتخابات را به فال نیک بگیریم و یک رای و یک صدا این وکیل و حقوق دان و قانون شناس را راهی مجلس بکنیم به امید خدا و با رای بالای شما.به امید خدا اینبار ما هم نماینده اتی فعال و قوی مثل تاجگردون بفرستیم مجلس .پس منتظر حضور سبز و گرم شما در روز 7 اسفند هستیم

200x208
200x208