تاریخ درج خبر : 1395/04/10
کد خبر : ۵۴۵۲۹۱
+ تغییر اندازه نوشته -
علی انصاری*

یادداشتی بر چالش تألیف و اشاعه در تصنیف‌سازی  و تصنیف‌خوانی فولکلور کهگیلویه و بویراحمد و ممسنی

ansari

ارزش و اعتبار یک هنرمند به کاری نیست که می‌کند بلکه به کارهایی است که نمی‌کند (پرویز مشکاتیان). 

از زمان تثبیت و ضبط آثار موسیقی به سال 1284 با آغاز فعالیت کمپانی گرامافون در تهران و آوازهای موجود از حسین طاهرزاده، قمر، ادیب و ملوک ضرابی و احترام به اصل شمردن آواز، چون اصالت و عیار براین پایه استوار است هر خواننده دارای نظم و شخصیت آوازی و امضای خود بوده و این سیرتطور و دگرگونی با تکیه بر دانش و تحقیق از قاجار تاکنون و گذشت چهار نسل آوازی و دقیق نگریستن به مقوله ی آواز ،گشایش حقیقتی است که رسیدن به مراتب والای هنر مستلزم ریاضت ،تعهد، تحقیق و تفحص و در خاتمه کشف و شهود است. هر کدام ازین بزرگان به زعم و سهم خود به اعتلای آواز  همت گمارده و با تکیه بر اصل سخنی نو رقم زدند.  در دوره ی پیشین با ظهور استادان و بزرگان دیگری همچون بنان ،تاج ،محمودی خوانساری،همایون پور،ایرج ،گلپاو…این تنوع در آواز با شیوه های متفاوت در بین خاص و عام مقبول افتاد که انس و الفتی در میان بود .پس از انقلاب و رستاخیز و تعریفی که در انقلاب نهفته است ضرورت به تغییر ذائقه شنیداری ایجاد شد و آوازخوانان دیگری همچون استاد شجریان و ناظری و…در پیشبرد این هنر پیشگام شدند و رسالت را به اکمل اجرا نمودندکه ماحصلش آثار ارزشمندی چون نوا مرکب خوانی ،همایون مثنوی،آتشی در نیستان،سپیده،دستان و…است. با نگرشی به این سیر دقیق تاریخی آواز ایرانی همچون سایر هنرها تغییرش در بستر زمان میسر است.اکنون با وجود این موج تصنیف خوانی در چندسال اخیر، موسیقی ما از حالت تعادل خارج شده و اذهان عموم و رسانه ها به سمت تصنیف متمایل شده است .موسیقی کلامی ایرانی بر دو بال استوار می باشد( آواز و تصنیف )زمانی که افراط و تفریط حاکم شود از تعریف منطقی عدول کرده است .تصنیف زاده ذهن آهنگساز است و مجری این کار خواننده می باشد و در شناخت عیار خواننده چندان تاثیر ندارد. در چنین شرایطی تمییز و تشخیص دادن سره از ناسره بسیار دشوار است و فقط برای آنکس مبرهن است که آشنای دل است و صاحب نظر. متاسفانه موسیقی محلی(فولکلور)ازین گزند مصون نمانده و متأثر ازین فضا بوده که خود مصیبتی است گران! تعدادی شبه خواننده با سرقت آثار هنری دیگران و تکرار آثار قدما پیوسته دلبری می کنند و این خوانندگان که هیچ نبوغی از خود نداشته و با جمع آوری و کپی آثار دیگران با تغییر کلام در دایره ی تکرار جولان می دهند وپیوسته اشتیاق به خودنمایی دارند. آنچه به شنونده تحویل می دهند اساساً همان ملودیهایی است که بارها به سمع رسیده ، حالت ناصحیح و نادرست دیگر برداشت از موسیقی ملی و تصانیف با کلام فارسی و تغییر به محلی که خود خطایی است عظیم .در این راستا، وضع در مناطق لرنشین کشور نیز (به خصوص کهگیویه و بویراحمد و ممسنی) از وخامت تاسف برانگیزی برخوردار است. با مقایسه ای منطقی به کنه موضوع پی خواهیم برد که در گذشته ای نه چندان دور تعداد خوانندگان محلی مناطق ممسنی و کهگیلویه و بویراحمد متجاوز از هفت نفر نبودند(کهگیلویه شیخ علیمراد تنهایی)(ممسنی ناصر ،شنبه نوایی نوازنده و خواننده ،احمد احمدی و محمد انصاری شاهنامه خوان)(بویراحمد سهراب شفیعی، ایرج موسوی) که هر کدام دارای تکنیک ،حنجره خاص و لحن قدرت و وسعت و جمله پردازی منحصر به خود بودند. غم بارترین بخش موسیقی محلی ما بسان موسیقی ملی کمرنگ شدن آواز است که این شبه خوانندگان قادر به خلق و ابداع نیستند و اگر آوازی ارائه می دهند برداشتی است ناقص و از اصل بسیار دور .تعهد در قبال واژه ها نشان از فرهنگ و دانش یک شخص یا طیف و میزان آگاهی نسبت به آن مقوله است شایان ذکر است در شبکه های اجتماعی با حضور این خوانندگان در محافل و همایش ها به کرات از واژه ی استاد استفاده می شود که خود تأمل برانگیز است، استادی مؤلفه هایی دارد که مستلزم تجربه ،دانش،بینش و خلاقیت است. چه نیکوست به این مهم توجه بیشتری شود،این روزها که تصنیف های بی مایه و تکراری بر آواز ما سایه افکنده که مسبب چنین رخدادی بیشتر متولیان ناآگاهی است که با فراهم کردن چنین شرایطی و عدم تشخیص، موسیقی را از رسالت و اصالت خود دور کرده اند. چنانکه غمگنانه باید گفت:  “هنر خوار شد جادویی ارجمند/ نهان راستی آشکارا گزند”.

مطالب فوق، تنها قطره ای است از دریای نگرانی ها و دغدغه های نگارنده نسبت به موسیقی زادبوم  خویش و  نیم نگاهی است بر امید احیای ارجمندی هنر و آشکارگی راستی در تألیف بکر  در تصنیف سازی و  اشاعه ی صحیح در تصنیف خوانی فولکلور کهگیلویه و بویراحمد و ممسنی.

خواننده موسیقی اصیل ایرانی و و فولکلور

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

  • ناشناس می‌گه:

    خوانندگانی چون پوردانش و مکارمی و مدرس که دوست عزیزمون که از محبان همت هاشمی هست فرمودن

  • ناشناس می‌گه:

    بزرگترین ضربه را خوانندگان سنتی که اصلا با ماهیت موسیقی فولکلور آشنا نیستن و برای آن اهیمت قاعل نیستن به موسیقی این استان میزنند و از جمله آنها میتوان به کسانی که به جهت ارتباط نزدیکی با……… دارند در یک آلبوم به خواندن آثار پرداخته اند

  • مسعود دهقانيان می‌گه:

    ” ادامه مطلب ”
    …پرزین تنها اثری است که بجز یک تصنیف همه ساخته حسین انصاری است اثری بدیع و قابل تأمل توسط چند جوان زیر بیست و پنج سال یقیناً مطلع هستی که اکثر خوانندگان استان و استانهای همجوار از این اثر برداشت کردند و همین در اثبات اصالت یک اثر کافی است ایرادی که موجب پرزین است کیفیت ضبط اثر هست در ناباورانه ترین حالت دوازده سال پیش ضبط خانگی شده فرمت کاست که الان کاست منسوخ شده با هزینه دویست هزارتومان نه سی میلیون ،فقط انتشار اثر توسط حوزه هنری بوده که مراتب سپاس بجای آوریم و حرکتی صرفا جوششی جهت تثبیت و خدمت به موسیقی استان بوده که درین اثر دوستان آقای انصاری برادران رحمانی و جناب کاظم کریمی حضور داشتند و سازنواختند. اگر میزان و معیار فروش یک اثر هست مجموعه اشعار مریم حیدرزاده و آلبوم مرتضی پاشایی رکورد تیراژ دارند نسبت به شاهنامه فردوسی مثنوی معنوی و اثار موسیقی شهناز و لطفی شجریان…البته با پوزش بحث قیاس نیست.شما هیچ شناختی نسبت به جغرافیای دو منطقه نداری ارجاع میدهم به گذشته و تاریخ بویراحمد و ممسنی و قرابت فرهنگی دو اقلیم و کتابهایی که دراین زمینه بقلم نویسندگان دوخطه نوشته شده آقای انصاری پدرش از طایفه شجاع انصار ممسنی و مادرش از طایفه اصیل بابکانی است جهت اطلاع پس از دافعه سخن مگو ،یا سخن دانسته گو ای مرد غافل یا خموش!- بنده بعنوان یک شنونده خاص موسیقی طالب پیشرفت همه موسیقی دانان و خوانندگان لر زبانم هستم و خواهان اثار فاخر و ارزشمند در استان-.
    “بصدق کوش که خورشید زاید از نفست*
    که از دروغ سینه روی گشت صبح نخست”

  • مسعود دهقانيان می‌گه:

    سلام بر شما آقایان س رضا دوست
    با گذاشتن نخستین حرف شما آغاز نخستین دروغ و مغلطه بود ،شما که شجاعت نوشتن اسم خود را نداری چطور در جایگاه ناقد ظاهر می شوید کامنت ها به هم نزدیک و با یک قلم نوشته شده و سرشار از تناقض یک طرف از جانب اهالی موسیقی به رسمیت نمی شناسی یک طرف به دانش انصاری مؤمن هستی و انتظار چنین نقدی را نداری.جناب انصاری بدون توهین و نام بردن شخص خاصی صرفا نقدی منصفانه بر موسیقی داشتند و تا جای که بنده شناخت دارم ایشان اهل معامله و بیزینس نیستند مهمتر از همه به جاودانگی و کیفیت اثر می اندیشند و هدفش اعتلای موسیقی است و شما را اگاه کنم که اثر پرزین تنها اثری است که بجز یک تصنیف همه ساخته حسین انصاری است اثری بدیع و قابل تأمل توسط چند جوان زیر بیست و پنج سال یقیناً مطلع هستی که اکثر خوانندگان استان و استانهای همجوار از این اثر برداشت کردند و همین در اثبات اصالت یک اثر کافی است ایرادی که موجب پرزین است کیفیت ضبط اثر هست در ناباورانه ترین حالت دوازده سال پیش ضبط خانگی شده فرمت کاست که الان کاست منسوخ شده با هزینه دویست هزارتومان نه سی میلیون ،فقط انتشار اثر توسط حوزه هنری بوده که مراتب سپاس بجای آوریم و حرکتی صرفا جوششی جهت تثبیت و خدمت به موسیقی استان بوده که درین اثر دوستان آقای انصاری برادران رحمانی و جناب کاظم کریمی حضور داشتند و سازنواختند. اگر میزان و معیار فروش یک اثر هست مجموعه اشعار مریم حیدرزاده و آلبوم مرتضی پاشایی رکورد تیراژ دارند نسبت به شاهنامه فردوسی مثنوی معنوی و اثار موسیقی شهناز و لطفی شجریان…البته با پوزش بحث قیاس نیست.شما هیچ شناختی نسبت به جغرافیای دو منطقه نداری ارجاع میدهم به گذشته و تاریخ بویراحمد و ممسنی و قرابت فرهنگی دو اقلیم و کتابهایی که دراین زمینه بقلم نویسندگان دوخطه نوشته شده آقای انصاری پدرش از طایفه شجاع انصار ممسنی و مادرش از طایفه اصیل بابکانی است جهت اطلاع پس از دافعه سخن مگو ،یا سخن دانسته گو ای مرد غافل یا خموش!- بنده بعنوان یک شنونده خاص موسیقی طالب پیشرفت همه موسیقی دانان و خوانندگان لر زبانم هستم و خواهان اثار فاخر و ارزشمند در استان-.
    چو خواهی که نامت رود در جهان
    مکن نام نیک بزرگان نهانً

  • برآستانه می‌گه:

    سلام و سپاس از استاد انصاری عزیز.
    من فقط مخاطب هنرم اما معتقدم در موسیقی استان،خصوصا فولکلور کمیت فدای کیفیت شده است.یاد ویدیویی افتادم که تولید برنج هندی را نشان میداد که اصلا خبری از بوته برنج نبود فقط پوره سیب زمینی با چیزای دیگه مخلوط شده بود.
    حالا اینجا در دهه گذشته میدان موسیقی رسمی دست دوسه نفر بوده که تقریبا میدان را بدست گرفته اند و از سویی هم ذایقه مردم متاسفانه تغییر و تنزل کرده.
    تا حد زیادی هم همین خوانندگان توی مجالس عروسی مقصرند و بعدهم مقصر متولیان بلاتکلیف عرصه فرهنگ و هنر.
    برایتان آرزوی توفیق دارم

  • مسعود دهقانيان می‌گه:

    سلام بر شما آقایان س رضا دوست
    با گذاشتن نخستین حرف شما آغاز نخستین دروغ و مغلطه بود ،شما که شجاعت نوشتن اسم خود را نداری چطور در جایگاه ناقد ظاهر می شوید کامنت ها به هم نزدیک و با یک قلم نوشته شده و سرشار از تناقض یک طرف از جانب اهالی موسیقی به رسمیت نمی شناسی یک طرف به دانش انصاری مؤمن هستی و انتظار چنین نقدی را نداری.جناب انصاری بدون توهین و نام بردن شخص خاصی صرفا نقدی منصفانه بر موسیقی داشتند و تا جای که بنده شناخت دارم ایشان اهل معامله و بیزینس نیستند مهمتر از همه به جاودانگی و کیفیت اثر می اندیشند و هدفش اعتلای موسیقی است و شما را اگاه کنم که اثر پرزین تنها اثری است که بجز یک تصنیف همه

  • من می‌گه:

    فکر کنم نوار پرزین بود که بعلت ضعیفی کار از کل تیراز آن 21 نوار بیشتر بفروش نرسید. سعی کنید دقت کنیئد در کارتون. شما چون جایگاهی در بین خوانندگان استان ک و ب ندارید نمی تونید اظهار نظر مغرضانه داشته باشید. استادی یک لفظ است نه یک اصطلاح و می تواند در نقش احترام به کسی به کار برده بشه. نوار وار و زمند نمودی از ثبت آثار خواننده گذشته و بازخوانی قوی و اجرای تازه ی اونهاست. مردم استان ما باید بزودی در انتظار یک انقلاب در موسیقی کهگیلویه و بویر احمد باشند

  • رضا می‌گه:

    موسیقی فولک هر استان نماد اون استان هستش. انتظار نمی رفت کسی مثل آقای انصاری اینجور نگاه پایین تخصصی به مقوله هنر داشته باشند. خوانندگان استان کهگیلویه و بویر احمد جوان و جویای نام هستند و کاروان هنر استان را به درستی در کشورمون نمایان کردند. وظیفه موسیقی و هنر فولک ضمن ابداع ثبت و نگهداری از آثار گذشتگانه . در ضمینه آواز و تصنیف تمام آثار گذشتگان توسط اساتید ارجمندی چون همت هاشمی گردآوری و بعنوان یک گنجینه ی قوی موجود است. اصل تمام این آواز ها معلوم و قاعدتا طبق یک اصل مهم هنری دیگر هنرمندان با در دست داشتن این آثار و با ذهنیت و نگرش وخلاقیت خود دست به اجرای این آثار به گونه ای جدید می زند.

  • دوست می‌گه:

    با سلام خدمت جناب انصاری
    اول اینکه ممنون از این که در مورد موسیقی استان ما بعنوان یک استان فارسی نظر داشتید . دوما از خواننده معتبر و گرانی به اسم اسد در بویر احمد جا دارد یاد کنم که شیخ علیمراد با ایشان هم عصر بوده. بعد تلاش برای اعتلای موسیقی حتی از تکرار تصانیف گذشته گان چه بسا هزاران مرتبه اما هر بار با اجرایی تازه هیچ ایرادی نداشته و بهتر است نقد تخصصی داشته باشید نه غرض مندانه. چه بسا هر دو کاست شما تکرار تصانیفی بودند که بسیار دفعات و با اجراهای مختلف شنیدیم مادامی قویتر. نسل جدید موسیقی استان ما دارد کار خود را بخوبی پیش می برد جوانانی چون کریمی، مکارمی، پوردانش، مدرس و سایرین که از جان و دل مایه گذاشته و با زنده کردن تصانیف گذشتگام که دارند به فراموشی سپارده می شوند به فرهنگ استان ما کمک می کنند. اجرای مجدد تصنیف کجا ایراد است اگر با اجرای بهتر و تنظیم قویتری باشد؟ کجا تصنیف زایده ذهن و از روی احساس است؟ تنظیم موسیقی مجموعه از تئوری و حس و قدرت یک هنرمند است . این وضع در استان امیدوار کننده است و نتیجه خوبی خواهد داد. دوست گرامی…

200x208
200x208