تاریخ درج خبر : 1392/06/06
کد خبر : ۶۸۰۲۱
+ تغییر اندازه نوشته -

مذاکرات شیخ اعتدال و سلطان میانه‌رو نقطه عطف می‌شود؟

سایت استان: سید علی محقق
عمان مانند ایران تنها کشوری است که به واسطه مالکیت برسوی دیگرتنگه استراتژیک هرمز هم بر آبهای خلیج فارس و هم بر دریای عمان اشراف و حاکمیت مرزی دارد. روزانه درصد عمده‌ای از نفت جهانی به مقصد کشورهای کوچک و بزرگ جهان از این تنگه عبورمی‌کند. مالکیت آب‌های سرزمینی در مهم‌ترین تنگه دنیا و سروکار داشتن با تردد نفتکش‌هایی از مبدا حساس ترین نقطه جهان و به مقصد قدرت‌های بزرگ اقتصاد و سیاست در دنیا، به تنهایی کافی است تا موقعیت عمان در این نقطه حیاتی از خاورمیانه موقعیتی خاص و استراتژیک باشد. بر این اساس با توجه به ذهنیتی که از سایر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس وجود دارد این فکر تداعی می‌شود که مناسبات سیاسی مسقط با جهان نزدیک و دور هم این قابلیت را دارد که هرازگاهی دچار فراز و فرود شود.
اما با این همه رفتار و رویکرد سیاسی عمان در طول چند دهه گذشته همواره همراه با میانه‌روی و اعتدال در دیپلماسی خارجی و سیاست‌های داخلی بوده است. این اعتدال مستمر باعث شده که سلطان قابوس فارغ از تحولات جهانی و منطقه‌ای و تغییر حکومتها همیشه مناسبات مسقط را با پایتخت‌های مهم منطقه و جهان در اوج نگهدارد. در این بین روابط تهران و مسقط یکی از مثالهای بارز در حفظ اعتدال در دپیلماسی است. کمتر کشوری را می‌توان یافت که مانند عمان مناسباتش با تهران در طول نیم قرن گذشته از هیچکدام از وقایع جهانی و منطقه ای تاثیر نپذیرفته باشد و بالا و پایین نشده باشد.
بارها کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و اتحادیه عرب رفتارهای خصومت آمیزی با تهران داشته‌اند، اما عمان تا جایی که توانسته خود را از این مباحث دور نگهداشته است. انقلاب اسلامی سال 57 و استقرار حکومت جمهوری اسلامی به جای حکومت شاهنشاهی فهرست دوستان و دشمنان تهران را در منطقه تغییراتی اساسی داد اما مسقط یک استثنا در میان همسایگان بود وعمان بعد از 57 برای ایران چندان تفاوتی با عمان قبل از 57 نداشت. عمان بر خلاف سایر کشورهای خلیج فارس، در جریان جنگ ایران و عراق نیز سعی کرد تا از اتخاذ سیاست‌های افراطی و یکسویه خودداری کرده و از اقدامات تحریک آمیز علیه ایران دوری کند. مقام‌های عمانی در جریان این جنگ، همواره تاکید می‌کردند که قائل به گزینه‌ای جز همزیستی مسالمت آمیز میان ایران و کشورهای خلیج فارس نیستند.
همجواری آبی و گره خوردن امنیت و منافع ملی دو کشور از طریق تنگه هرمز، قرابت‌های قومی بین بخش‌هایی از دو کشور، همراهی و مساعدت تاریخی به واسطه ماجرای جنگ ظفار و حمایت نظامی ایران از حاکمیت عمان در سال‌های دور، وساطت‌های هرازگاهی برای رفع و کاهش اختلافات تهران با برخی پایتخت‌های غربی در سالهای نزدیک فقط بخشی از همه آن چیزی است که روابط بین دو پایتخت را از هر نظر خاص و متفاوت از سایر پایتخت‌ها کرده است.
در طول چهار دهه اخیر موقعیت جغرافیایی و سیاسی تنگه هرمز پیوندهای مستحکمی را بین دو کشور ایجاد کرده و هم‌افزایی برای تامین امنیت تنگه هرمز، نقش مهم و استراتژیکی به ایران و عمان درسطح منطقه داده است. علاوه بر این با وجود نزدیکی زبانی و فرهنگی عمان با همسایگان جنوبی، نزدیکی جغرافیایی ایران و عمان در تنگه هرمز و نیز دوری عمان از قلمرو جغرافیایی همسایگان عرب منطقه همسویی‌های دیپلماتیک دو کشور را تشدید کرده و با اهمیت‌های امنیتی و منفعتی تنگه هرمز درآمیخته تا عمانی‌ها در همه این سال‌ها برای تداوم و تثبیت روابط حسنه با تهران ترغیب شوند.
با این همه که گفته شد بی راه نیست که اولین مهمان خارجی رئیس جمهور دولت اعتدال در ایران، حاکم معتدل‌ترین همسایه و با ثبات ترین دوست ایران باشد. طبیعی است که چنین دوستی بر اساس منافع ملی کشورخود، همسایه شمالی و پرقدرتش را با ثبات و اعتدال‌گرا و همچنان دوست می‌خواهد.
اما آیا همه آنچه که سلطان قابوس را بلافاصله پس از استقرار دولت به تهران کشانده، همین اعلام تداوم حسن همجواری و نگهداشتن مناسبات در اوج است و دیگر هیچ؟ به نظر می‌رسد با در نظر گرفتن تحولات منطقه ای، استقبال جهانی از استقراردولتمردان و دپیلمات‌های کارکشته و اعتدال‌گرا در پاستور، سوابق میانجی‌گرانه پادشاهی عمان بین تهران و واشنگتن و نیز شرایط زمانی خاص انجام این ملاقات باید کار ویژه‌ای دیگر و فراتر از روابط دو جانبه را برای این سفر مهم جستجو کرد. اگرچه این کارویژه هنوز در میان خبرهای رسمی و بازخورد رسانه‌ای مذاکرات رسمی سلطان عمان با مقامات کشورمان جایی نداشته است اما همه شواهد منطقی حکایت از آن دارد که باید این سفر را جدی گرفت. شاید این سفر و مذاکرات شیخ اعتدال و سلطان میانه رو همان نقطه عطفی باشد که بسیاری انتظارش را می‌کشند و صدایش در آینده‌ در خواهد آمد…

سرمقاله سه شنبه 5 شهریور 92 روزنامه ابتکار

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

200x208
200x208