تاریخ درج خبر : 1392/06/26
کد خبر : ۸۵۷۹۳
+ تغییر اندازه نوشته -

سخن گفتن با زبان تکریم آغاز شده است؟

سایت استان: سیدعلی محقق

ماجرای نامه‌نگاری اوباما و روحانی…

در سال‌های اخیر شایعه و شنیده‌های زیادی درباره مبادله نامه‌های سربسته میان مقام‌های ارشد تهران و واشنگتن در رسانه‌های جهان منتشر شده است. این شایعات و شنیده‌ها اما کمتر – حتی می‌توان گفت هیچ گاه – از سوی دو دولت تایید نشد و رسمیت نیافت تا تیرگی رابطه و قطعی کانال‌های ارتباطی دو دولت در همه 34 سال گذشته بدون کمترین گشایشی ادامه داشته باشد.
این هفته اما خبری کوتاه از سوی رسانه‌ها در ابعادی وسیع منتشر و تیتر شد. باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا از ارسال نامه‌ای به حسن روحانی رئیس جمهور ایران خبرداد و گفت که پاسخ نامه خود را نیز دریافت کرده است. اوباما که ظاهرا از توافق با مسکو و توقف جنگ با سوریه خشنود به نظر می‌رسید با این سخنان خود به طور رسمی بر برقرار شدن یک کانال ارتباطی مستقیم اما نه رو در رو با رئیس جمهور ایران صحه گذاشت.
اگرچه اوباما در مصاحبه با ای بی سی نیوز درباره محتوای نامه خود و پاسخ روحانی اظهارنظری نکرد و به سرعت موضوع بحث عوض شد، اما با دقت در جمله بعدی او تا حدودی می‌توان از موضوع مکاتبات دو رئیس جمهور رمزگشایی کرد. اوباما در سخنان خود گفته است که «ماجرای سوریه نشان داد که موضوع هسته ای ایران می‌تواند از طریق دیپلماتیک حل شود». از این گفته می‌توان چنین برداشت کرد که به احتمال قریب به یقین موضوع این نامه پرونده هسته ای ایران بوده است نه مساله سوریه. به عبارت بهتر برعکس مذاکرات و مکاتباتی که طی سالهای جنگ افغانستان و عراق، میان دیپلمات‌های دو کشور و درباره همسایه‌های شرقی و غربی ایران انجام شد، موضوع گفت وگوی مکتوب دو رئیس این بار به اختلافات مستقیم و مهم دو کشور و دلایل تیرگی روابط مربوط است.
از سویی در دو- سه دهه اخیر حتی اگر در مواردی مکاتباتی میان رهبران دو کشور صورت گرفته باشد، اذعان و تایید صریح مبادله پیام و نامه رسمی میان سران دو کشور حتی از سوی سخنگویان دولت‌ها سابقه نداشته است. اینکه اوباما پس از دریافت پاسخ روحانی در گفت و گو با یک شبکه خبری شخصا به نامه نگاری اعتراف کرده می‌تواند حاوی نشانه‌هایی از امید به توافق و نزدیک شدن احتمالی مواضع و خشنودی کاخ سفید از این موضوع باشد.
اوباما درحالی سربسته اما صریح از نامه نگاری متقابل خود و روحانی و باز شدن بابی برای مذاکره سخن گفته است که در کنار اختلافات تاریخی دو کشور، دریک دهه گذشته اختلاف واشنگتن و تهران بر سر فعالیت‌های هسته‌ای ایران، به ویژه در دوران هشت سال ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، سال به سال عمیق ‌تر گردید و در دو سال اخیر با تشدید درگیری‌ها و پیچیده شدن تحولات در سوریه و نیز افزایش فشارهای سیاسی و تحریم‌های اقتصادی علیه تهران اختلافات به اوج رسید. این همه دست به دست هم داد تا در سال 91 و ماههای منتهی به انتخابات خرداد امسال، دیپلماسی به عنوان ابزار بهبود مناسبات در راستای منافع کشور سردرگم‌ عمل کند و گره‌های رابطه کورتر از همیشه به نظر برسد.
در چنین شرایطی حسن روحانی با آرای قابل توجه مردم سکان دولت را در تهران به دست گرفت و از همان گام اول نشان داد که راه تامین منافع ملی و بهبود اوضاع اقتصاد کشور و معیشت مردم را در بازنگری در دیپلماسی البته با رعایت سه رکن عزت، حکمت و مصلحت می‌داند. رئیس‌جمهور اواسط مرداد ماه در سخنرانی مراسم تحلیف و اعلام برنامه‌های دولت خطاب به کشورهای غربی و مشخصا آمریکا گفته بود که «اگر پاسخ مناسب از ایران می‌خواهید، نه با زبان تحریم که با زبان تکریم سخن بگویید.» این سخن روحانی که در مصاحبه‌ها و سخنرانی‌های دیگر رئیس جمهور نیز تکرار شد به سرعت در سطح بین‌المللی بازتاب یافت و بازخوردهای آن نشان داد که با استقبال نیز مواجه شده است. تاکید بیش از پیش بر دیپلماسی و اصرار اتحادیه اروپا بر ازسرگیری مذاکرات هسته ای، نامه نگاری‌های نمایندگان کنگره و مقام‌های سابق آمریکایی به اوباما برای توسل بیشتر به دیپلماسی و آغاز نسبی کاهش برخی تحریم‌ها فقط بخشی از تغییر نگرش غرب و به ویژه آمریکا به ایران در دوران و رویکرد تازه تحت تاثیر سخنان و مواضع دولت جدید بوده است.
در این بین کمتر کسی می‌تواند منکر نقش دیپلماسی جدید و فعال ایرانی در تغییر ناگهانی موضع کاخ سفید در قبال سوریه و رفع خطر جنگی جدید درخاورمیانه شود. تا همین یک هفته پیش در منطقه همه از جنگ می‌گفتند. اما در پاستور و در ساختمان وزارت خارجه در تهران ستاد دیپلماسی ضد جنگ با تمام توان مشغول فعالیت و رایزنی با دمشق، مسکو، اتحادیه اروپا و حتی واشنگتن شد. رایزنی‌های مثبتی که بدون شانتاژ اما با رویکردی عقلانی توانست نقشی اساسی در طیف مخالفان جنگ بازی کند و نهایتا خطر حمله راکت‌های آمریکایی بر سر مردم سوریه را به فرصتی برای خنثی سازی راکت‌های شیمیایی دمشق بدل کرد. از این رو درست یک روز پیش از اظهارات اوباما درباره نامه نگاری با تهران با نهایی شدن توافق جان کری آمریکایی و لاوروف روسی برای کنترل سلاح‌های شیمیایی دمشق، ‌کاخ سفید موقتا از صرافت حمله نظامی به سوریه افتاد و ارتش این کشور از یک قدمی یک جنگ فرسایشی دیگر در خاورمیانه عقب کشید.
اکنون و در شرایطی که قرار است در روزهای آینده حسن روحانی برای شرکت در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل راهی نیویورک شود، تحلیلگران علنی شدن نامه نگاری اوباما و روحانی و فارغ شدن دو کشور از اوضاع پیچیده سوریه را به فال نیک گرفته و از مواجهه مستقیم دو رئیس جمهور در صحن و راهروهای سازمان ملل سخن می‌گویند. اگرچه چنین مواجهه ای خوشبینانه و شاید دور از ذهن به نظر می‌رسد و تا نشستن دو رئیس در کنار هم فاصله بسیار است، اما حداقل می‌توان گفت که طرف‌های آمریکایی پیام سکاندار جدید دولت در تهران را گرفته اند و تصمیم دارند این بار به جای تحریم زبان تکریم را امتحان کنند…

سرمقاله ابتکار – سه شنبه 26 شهریور 92

خبرهای مرتبط

در صورتی که نظر ارسالی شما طولانی شود، با تأخیر بررسی و تأیید می‌شود.

نکته: نظر شما در انتظار بررسی است و پس از تایید مدیریت در سایت نمایش داده میشود..

200x208
200x208